David Souto - Parigi risuonava de instromenti

Ben sei que non sodes moi entusiastas comentaristas de poesía, mais non me privo de colarvos hoxe un dos poemas de David, que anda percorrendo estes días o canón do Colorado, ou nas lindes, e que forma parte d' 'A Árbore Seca' á que lle adicamos unha entrada xa van alá uns meses. Imaxino que non tardará moito en saír o seu outro libro, 'Vertixe da Chuvia', publicado por Toxosoutos.

escalar pretendiendo el monte en vano
Soledad Segunda

As persianas baixáronse. Fica conxelada
unha imaxe do bafo dentro da habitación.
Íntima celebración do abandono.

Desfanse,

coma nun río de inverno, os brazos da memoria,
cánsanse de loitar contra o granito das ondas.
Continúan existindo as boias. As rapazas
morren coa ilusión de acadar a luz do horizonte,
deságranse sobre rochas de metal. Ladrillos
de antigas construccións sepúltanlles o desexo.
O nadador non consegue avanzar, berra á neve
que se reproduce en arbustos nas súas veas;
un desexo do estatismo, unha voz do musgo.

A casa pende dun reloxo, é un intre de aire
que excede os límites da eternidade. Calcínase
coma unha pedra que nega a súa natureza;
sentimos os últimos pasos do home no barro,
os beizos que son corrompidos polo pedrazo
dunha atmósfera embalsamada. Pero os muros
continúan vivos, gardan a mortal esencia.
No frigorífico as algas recordan a marea.
Acendemos a televisión, morte por auga
ó deconstruír a realidade.

Collo a daga,

empúñoa coa forza e desfágome o peito. ¡Ánimo,
contemplade as miñas vísceras, recordo de Troia
e do sangue de mármore do anciano Roldán!
É ridícula a esperanza, inxenuo ese ave fénix
que soña con conquistar fogueiras, con cantar
a cíclica fugacidade da vida. Nada
subsiste nos corredoiros, ningunha pintura
coa que enganar ó tempo,

ningún rastro de ficción.

O xardín é ocupado por soldados, tambores
de guerra anuncian unha grande poda. Revólvense
as sementes intentando opoñer resistencia.
O edificio quéimase por completo, esfúmase
co desencadeamento do anunciado ocaso.
Os meus ollos oxídanse envoltos baixo terra.

Mini-Croissant

Aínda estou ocupado cos exames. Con algo de sorte, darán remate arredor dos días 16-18 do presente mes.

Só dúas liñas para comentar que antonte tivo lugar a presentación compostelá de 'A Árbore Seca', de David Souto Alcalde, acto no que fixemos de presentadores un humilde servidor, Fernán Vello e a 'presidenta' Iria Lago.

Tedes unha pequena entrevista que lle fixeron ao autor en Galicia Hoxe eiquí. E un pequeno texto que Noel Blanco mandou dende Francia para que se lera no acto (anque chegou demasiado tarde) é o que vos paso a colar:

Todos os poetas saben que hai un momento que se prolonga dun xeito esclarecedor sobre os outros momentos para sempre. Este momento non é un absoluto dominante, como ben soubo ver Jean-Marie Schaeffer, senon que recompon o tempo dotandoo dun contido experiencial particular que damos en considerar estético. A experiencia estética non esta caracterizada por unha serie de éxtases contemplativos como os dos personaxes que espertan douscentos anos despois nas fabulas medievais. A experiencia estética non esta caracterizada por unha serie de momentos intransitivos. A experiencia estética esta caractereizada por unha ollada que pretende fuxir do tempo coa destra mentres coa sinistra se agarra con furia a materia. Non podo falar sensatamente dun libro como A arbore seca: a carne e os osos que hai detras significan demasiado no meu propio proceso de formacion creativa e amo demasiado o seu autor. A arbore seca é un pouco meu na medida en que pertence as intimidades de meu. E o amor non é para a agora, como Platon ben sabia malgré lui. O feito que me une a este libro ten que ver con que o casares co rei da Francia a duquesa Anne de Bretagne deixounos coas mans baleiras e cun signo de interrogacion os poetas periféricos e nesas estivemos David Souto e mais eu. E nesas sospeito que estaremos, como dixo o cantor da catedral de Nantes, cen veces mil e mil auroras ainda. E en relacion con isto, coa periferia e o seu signo fuxitivo, atopo, se a comparacion procede, que os dous unicos poetas pertinentes da literatura galega hoxe son David Souto Alcalde e Xosé Luis Mosquera Camba. Eles son os unicos que ensinan que a poesia non se esposa coa eternidade nin co sua imaxe invertida disfrazada de canto urxente. A poesia apodrece no seu transito. A poesia consumese e cuspese: o xeito de dicilo non é paradoxalmente dicilo, esta é a leccion mais pertinente do libro de David Souto, senon adoptando o que Tsur chamaria un estilo cognitivo que se adapte a esa finitude.

con afecto,

Noel Blanco Mourelle en Morlaix à 7 de xullo do 2008-07-07

Entremeses varios

[No sentido cervantino, claro. Deixámoslle o podio aos versos de Agustín de Rojas Villandrando cando dicía aquilo de: 'Y entre los pasos de veras /mezclados otros de risa /que, porque iban entre medias /de la farsa, los llamaron /entremeses de comedias']

Na vida, como na escrita, soen alternarse periodos nos que tes moito que contar e pouco que facer, e viceversa (e tamén os peores, nos que non tes nada que dicir nin que facer). Na bitácora alternan os meses de dique seco cos de entradas case a diario. Estes días andan moi revolucionados, pois alén do anecdotario de París e do Montclair teño a ledicia de anunciar que o compañeiro e amigo Manuel Lôpez Rodrígues gañou a XIVª edición do certame de poesía 'Suso Vaamonde' co seu poemario 'Antítese Nativa'. Agardamos poder pasar polo acto público, o 17 de Maio, e festexar a ben-merecida recompensa e publicación da obra, que tamén agardamos estexa nas nosas mans no máis breve tempo posíbel.
E falando de presentacións... a finais deste mismo Maio debera ter lugar a do poemario 'A Árbore Seca' do tamén amigo e tamén premiado David Souto; creo que será o día 30 en Compostela, anque convén ser escéptico coas datas...

O metropolitán Dragón de San Xurxo agarda para outro día, mentres evoco, para rematar, os dous iconos característicos da Caverna (nin de Saramago, nin de Platón, nin de certo antro famoso de Liverpool onde se estreaban os Beatles, anque comparta con este último o ser un soto húmido e repulsivo) do Infame Montclair, cuxa especialidade dantesca para atormentar os nosos almorzos consistía no célebre 'Pan de Rato' (un pan duro como unha pedra que imaxinábamos ao St. Denís loitando denodadamente por roer, e que ben pouco se asemellaba a aqueles brioches de María Antonieta) e nunhas bandexas terríbeis, de proverbial pestilencia, que un tiña que recubrir con montañas de papel branco para evitar ata a remota posibilidade de que a comida as tocase. Namentras, a Minotaura do soto finxía refregar nelas, e nós xogábamos un complicado xogo malabar evitando as mesas danzarinas para aproximarnos á cafeteira coa que manternos despertos nas longas, insomnes e divertidas xornadas que xa boto de menos -alén de botar de menos a sobredose de cafeína que inxerín en diversas formas nestes pasados 12 días, en cantidade suficiente para asasinar a un pequeno rabaño de elefantes. A resaca e síndrome de abstinencia maniféstase agora nun andar durmido a todas horas...

Máis sobre París, e sobre os premiados, nas próximas entregas!

Macedonia

Como ben sabedes, é un significante con moitos referentes. O máis inmediato quizais sexa o Reino de Filipo e Alexandre Magno de cheiro lenemente bárbaro que deu comezo á conquista de Asia (e ás agachadas, ao subxugamento da Hélade). Falanxes e reinos fragmentarios, Diádocos na época dos reinos Helenísticos, Pella e Pidna, catro repúblicas vasalas de Roma.

Outro, máis cercano no tempo e no espazo, é a ex-república xugoslava, que alén da cercanía territorial, pouco ten en común coa primeira. Avispeiro de disputas balcánicas, a súa língua é parecidísima e intercomprensíbel co búlgaro. Anque ao parecer, tódolas línguas dos eslavos do sul se parecen moito...

Pero o significante que convoco hoxe é o de mestura varia de froitas (neste caso ideas, ou imaxes) coa que facer un rápido percorrido pola cautividade babilónica de FraVernero nesta longa fin de semana, ou aqueducto, na que estivo na Serra de Outes e, por terceiro fín de semana, forzosamente desconectado da Rede de Redes.

Foron uns días preguizosos, co moito durmir e escasa lectura (o que resulta paradóxico dada a carencia de Internet). A novela de Harper Lee To kill a mockingbird que teño que ler para aulas entúllaseme na gorxa e non dou adiantado nela. Pola contra, algo de escrita e as fantasías post-industriais do ciber e do steam-punk funciónanme mellor (a Chrysler building presidindo unha xigantesca metrópole derruída que se extende en tódalas direccións é unha fantasía recorrente).

Aproveito para evocar e felicitar o triunfo do poeta e amigo David Souto, do que xa temos falado eiquí e na vella corte de camelot, polo éxito acadado no certame de poesía Bouza Brey, co que agardamos ter o seu libro en breve. O segundo libro publicado do comparatismo, amais, despois do inaugurador Mecánicas Celestes de Noel Blanco Mourelle, que quedara finalista no premio do González Garcés.

E xa que falamos de Miguel González Garcés, non estaría de máis agasallarvos cun poema seu (fai tempo que non meto poesía na bitácora). Os seguintes versos pertencen á Bailada dos Anxos (1961):

ABRENTE DE GRANDES PORTAS DE CRISTAL.

Na noite as fontes foron de lume verde.

Paxaros brancos sobre o corpo inmenso da mañá.

O alcipreste é unha pluma na man lene do Norde.

A palabra longo tempo agardada vén berrando polo mar.

O ton lémbrame remotamente a certa poesía náhuatl coa que nun tempo estiven obsesionado.

A ninguén se lle pasará que a semana pasada estivemos a voltas co Día das Letras. Malia que para o mantedor, alén de lugares comúns, tódolos días do ano o son, promete meter unha entrada con doblete sobre María Mariño e Otero Pedrayo, continuando así coa sección mensual da que xa se ten dado a primeira proba.

Nada máis polo de agora. Só fica o espazo xusto para gabar o mellor monumento de Santiago, que é a carballeira de Santa Susana, á que segue unha verde galería cuberta de vellos olmos que desembocan na Alameda. No meu amor polas artes fugaces, as arquitecturas vexetais e antergas da cidade xogan sempre un papel esencial. Alén de ser, á súa maneira, paradoxalmente humanas e, igual que Macedonia, significantes con moitos referentes (ecolóxicos, históricos, telúricos, poéticos, patrióticos).

Días de Ocio no País de Yann

Para aqueles de vos que sexades aficionados ao 'Mitos de Cthulhu' (e máis aínda se líchedes o volume antolóxico que baixo o mesmo título publicou Alianza Editorial), Lord Dunsany e o seu mundo onírico e de fantasía resultaránvos espectros familiares. No relato que presta o título a esta entrada navegamos co autor río abaixo entre espléndidas vistas, cidades fermosas e desacougantes, postas de sol sobre lonxanas cúpulas de marbre rosado; no tapiz desnovelado de imaxes e densa prosa barroca, tramas e personaxes carecen de toda importancia. Só queda disfrutar da viaxe e do ambiente.

'And now as the sun's last rays were nearly level, we saw the sight that I had come to see, for from two mountains that stood on either shore two cliffs of pink marble came out into the river, all glowing in the light of the low sun, and they were quite smooth and of mountainous altitude, and they nearly met, and Yann went tumbling between them and found the sea'

Mais non quería falarvos hoxe de viaxes imaxinarias, badaladas na distancia, durmintes que só espertarán cando os deuses morran; tampouco da traducción perralleira que teño da 'Filla do Rei do País dos Elfos'. Tomo emprestado os días de ocio do irlandés para lembrar os da semana pasada, coa estadía por terras compostelás do meu amigo David e da súa encantadora moza polaca, Ewa Chmielewska.

Foron días de opíparas paparotas (David é home de abondoso xantar), paseos pola cidade pétrea, visita ao Pórtico da Gloria, concerto no Auditorio e longuísimas conversas sobre todo. Polonia é un país curioso, e a vida aventureira do pai de Ewa daría para unha novela de aventuras: ateo e comunista raiboso nun país ultracatólico, na súa mocidade director de orquesta, profesor na Universidade, mariñeiro e organista.

Ao tempo, o meu lado rancio disfruta escoitando que baixo o socialismo non se vivía tan mal, e sorpréndese porque a carreira de Mediciña (como en Cuba) non dá acceso a un estatus privilexiado, como aquí, o que a converte nalgo vocacional.

Dentro dun mes continúa a viaxe, anque desta volta o escenario será Bologna e o norde de Italia. Xa me tardan os mosaicos de Ravenna, os canais venecianos, as boas xeladerías...

E o máis importante de todo, claro: a compaña dos amigos ausentes.

De todo o cal sacarei, supoño, algunhas liñas que escribir aquí para que, coma no texto dunsaninián, todos os que queirades poidades viaxar comigo. Ben sabedes que estades convidados...

Poema de David Souto Alcalde

Este xoves (cousa que se me esquenceu comentar na última entrada que fixen) saiu á rúa o número 573 da Revista das Letras, o suplemento cultural de Galicia Hoxe, adicado monográficamente aos poetas 'comparatistas' de Compostela. A todos aqueles que non tivéchedes ocasión de mercar o xornal, recoméndovos que lle botedes un ollo nunha biblioteca se queredes facervos (alén das entradas nesta bitácora) unha idea dos textos e das apariencias destes rapaces (hai unhas cantas fotos no especial). Alén dos poemas, atoparedes tamén un manifesto, baixo o epígrafe 'De Rerum Natura' que estou seguro dará moito de que falar.

Gabámonos hoxe de tallar un pequeno nicho neste templo -panteón romano e bitácora- para a voz poética de David Souto. O verso pulido, poderoso, perigosamente intelixente deste rapaz non necesita pais que buscarlle, anque as nosas manías xenealóxicas poderían apuntar algunhas das voces coas que dialoga a súa riquísima polifonía: o mellor Ferrín, Ramiro Fonte, Aquilino Iglesia Alvariño, Cunqueiro, Pound, Sibari, Valente, Bonnefoy, Vladimir Holan... E un longo etcétera. Só unha figura máis (non se pretende tampouco abrumar, xa que como dicía Marx, o peso dos mortos abafa aos vivos): Pere Gimferrer (o seu celebérrimo poema 'Oda a Venecia ante el mar de los teatros' fora a súa escolla particular como pórtico e homenaxe no recital que tivemos con el en Noia).

Sen máis preámbulos, xa vos deixo co poeta, que é o principal. Agardo que o disfrutedes.

LEMBRANZAS DE CALPURNIO

neve: ombros; unha cidade pasou sen se deter
A illa das mulleres loucas


Sobre a praia atoparon unha máscara.
¿Como baixar agora do castelo,
mortos pola dor? Inverno na aldea.
O camión impactou contra o cruceiro.
¡Unha confluencia de xeracións!
Viño nas estradas, bocois de leite
remontan o río cara á metrópole.
A estación do outono tenta embarcar.
Libera a natureza ás súas trabes.

A bacaloura pousouse no armario,
deixou ovos no peto do teu traxe.
Os salgueiros impóñense na fraga.
Puxeron escaleiras sobre as noites.
¡Curuxas! Escoita con atención,
no vento descodifícanse os astros.

No crematorio reúnense os meses.
Reinventar a estética do terrible,
velaquí a túa obsesión, afastarte
da brancura eterna dos calendarios.
¡¿Épica para a incerteza?!

Dafnis e Cloe son tan só un actante,
apodrecen coma unha flor. É tarde,
nas dornas non admiten máis viaxeiros,
cómpre disolverse no aire, transitar.
Sobre as cúpulas cae un mar de prata,
os tellados convértense en lugares
adecuados para a evasión. A gárgola
de cemento queixase polo seu ser.
O groso das mulleres axeónllanse;
un espello que representa o pasado.
Avergóñaste de ti mesmo. Home,
lixo, humidade, residuo, luz;
os vencedores destrozan a historia.

Nos cavorcos da alma canta un lagarto.
O xofre esténdese coas súas raíces,
chega ó mar para transformarse en alga,
transtorna o ritmo das respiracións.
¡A Emilia Pardo Bazán conxélaselle
o periodo nunha praza de Viena!
As formigas baixan moi lentamente
polos pasamáns do rústico pazo.
Os cans ladran coma se algo atacara
ás legumes que se cultivan na horta.
Nas rochas, o esqueleto da serea
é contemplado polos mariñeiros.
¡Que ledicia amarnos en inverno!
Non bebas o viño,

xa abonda por hoxe.

Naceron moitos nenos estes meses.
O millo antepúxose ós semáforos;
sobre os cemiterios viviu o ruido.
Destrúense as máquinas do peirao.

¿Atoparás os meus vellos pulmóns
entre estas latitudes?