terça-feira, setembro 25, 2018

Keep your Eyes on the Music

[Cando o Glorioso Exército Vermello entraba en Alemania alá por 1945 nunha orxía de sangue, ferro, lume e violacións múltiples, a compaixón cara o odiado inimigo que cometera tódolos excesos imaxinábeis en Rusia era un ben escaso. Non se facían moitos prisioneiros, e dentro destes, unha porcentaxe non trivial remataban de moi mala maneira, como se ve a continuación]

"Un prisioneiro de guerra británico que conseguira escapar, un piloto recollido e levado con eles por unha unidade da Primeira Fronte de Belarus, veu a un soldado mozo das SS obrigado a tocar o piano para os seus captores rusos. Fixéranlle entender claramente con linguaxe de xestos que sería executado no intre en que parase. Conseguiu tocar por dezaséis horas antes de colapsar, saloucando, sobre as teclas. Entón batéronlle forte no lombo e logo arrastrárono fóra e fusilárono".

Antony Beevor, The Fall of Berlin

quarta-feira, setembro 19, 2018

Busy teacher (2)

Novamente, estou liado ata as orellas, ata case non dispoñer de tempo mínimo de ocio; o comezo de curso é inusualmente quente, dado o cambio de plan de estudos das EOIs, ao que aínda lle teño que sumar a preparación do meu obradoiro para as xornadas destas... Tede un pouquechiño de paciencia, e logo ei voltar ao duro banco desta galera turquesca...


sexta-feira, agosto 31, 2018

Libros do Mes

*Ancient China: A History de John S. Major e Constance A. Cook [E]

*Shih-ching de Ezra Pound (tr.)

*The Book of Songs, de Confucio (ed.) e Waley (tr.) [R]

*Algebra: Structure and Method de R. Brown, M.P. Dolciani et al.

*A Practical English Grammar de A.J. Thomson e A.V. Martinet

*The Routledge Encyclopedia of Language Teaching and Learning de Michael Byram (ed.) [E]

*The Practice of English Language Teaching de Jeremy Harmer

*The Princeton Companion to Mathematics de Timothy Gowers (ed.)

segunda-feira, agosto 20, 2018

To maken vertu of necessitee

Un recente artigo nun xornal xeralista manifesta a súa sorpresa (e un chisco de narcisismo autocompracente implícito) arredor do escaso interese dos alumnos estadounidenses polas línguas estranxeiras; aparentemente, só un 20% dos estudantes de colexios públicos dalá aprende outra língua na etapa escolar, fronte ao 92% dos europeos. Porén, a comparativa, como a mesma nova recoñece, é un tanto inxusta. Alén da pequena minoría que abraza as virtudes do multilingüismo e se somete aos seus rigores, o certo é que en Europa simplemente facemos da necesidade virtude. Un habitante do noso continente difícilmente pode vivir á marxe doutras línguas dado que a súa, por moi poderosa que sexa e moitos falantes que teña, é unha de tantas, e (agás o inglés), non é unha koiné internacional efectiva, e en moitos casos, terá que compartir espazo e co-oficialidade con outras línguas do estado. Os EEUU, ao contrario que a Unión Europea, son a more perfect union na que a língua de Shakespeare fai de indiscutíbel cemento común, e onde a necesidade de línguas estranxeiras para moverse dentro do estado é inexistente; a maiores, as posibilidades laborais fóra son máis limitadas do que as europeas, e aínda neses casos, é posíbel manexarse só en inglés agás en postos moi específicos.

Saber idiomas é unha evidente riqueza intelectual para os que se molestan en aprendelos, mais tamén requiren dun enorme esforzo non trivial (e maior dependendo da dificultade percibida da(s) lingua(s) a aprender), que se pode adicar, na falta de estímulo, a aprender moitas outras cousas. Un docente de línguas estranxeiras coma o que lles escrebe pode considerar que entre as grandes prioridades formativas está coñecer ben alomenos unha língua estranxeira, con innumerábeis virtudes utilitarias e non utilitarias, mais sería inxenuo non recoñecer que non son esas virtudes as que van a explicar motivacións e as situacións sociais multilingües.

terça-feira, agosto 14, 2018

Notas ao Decreto

Onte saiu publicado no DOGA o Decreto 81/2018 do 19 de xullo que establece o currículo dos diferentes niveis de idiomas que se imparten nas Escolas Oficiais de Idiomas. Aínda estou a botarlle unha olladela, e vou aproveitar para tomar notas e facerme preguntas arredor dalgúns dos seus contidos  segundo os vaia lendo.

Artigo 8: Acceso e matrícula

4. Os certificados oficiais acreditativos dos niveis de coñecemento da lingua galega, Celga 1, Celga 2, Celga 3 e Celga 4 permitirán o acceso, respectivamente, ás ensinanzas de galego dos niveis intermedio B1, intermedio B2, avanzado C1 e avanzado C2. 

Isto creo que é novo; cando eu cursara o B2 de Galego, a titulación requerida para o acceso era o Celga 4. O novo parece máis lóxico, anque podería xerar unha avalancha de matriculados no C2 de galego. 
O decreto (alomenos nesta parte) non fala dos accesos que darán os diplomas de entidades privadas (Cambridge sinaladamente) ou as titulacións universitarias. De novo, cando me matriculei por libre para o B2 de inglés, daquela non había posibilidade, creo, de matricularse directamente no C1 ou C2 (que non se impartía) incluso coa licenciatura en inglés (alomenos, na modalidade libre; tería que consultar no caso da oficial).

Artigo 11: Certificacións

"... a consellería competente en materia de educación determinará as condicións en que o profesorado especialista en linguas estranxeiras deba participar na elaboración, administración e avaliación das probas para a obtención dos certificados dos niveis básico A1 e básico A2 dos idiomas que se determinen".

O interesante desta nota é que parece deixar a porta aberta a que 'profesorado especialista en línguas estranxeiras' (e non só profesorado de EOI; os de secundaria?) tamén avalíe e certifique os niveis básicos de línguas. É un desexo que ven de atrás (xa a consellería o tentara infructuosamente cunha especie de tribunais paritarios secundaria-eoi para avaliar e certificar alumnado de secundaria. A inclusión eiquí pode ser un brinde ao sol ou agochar unha nova concretización disto).
Na mesma liña, a Disposición adicional cuarta (Extensión da orferta educativa) no punto dous afirma, logo de dicir que tentará gradualmente extender as ensinanzas de EOI a tódalas comarcas de Galicia, que

"a consellería competente en materia de educación deberá determinar as condicións en que se poida impartir o nivel básico noutros centros docentes públicos, seguindo criterios de equidade territorial en materia de educación e emprego".

sexta-feira, agosto 10, 2018

O Vernero que foi - Agosto '07

Na primeira metade de agosto seguía o meu periplo por terras estonias, con pequenas menas de satisfacción no medio da densa ganga de frustracións e incomodidades. Entre as primeiras estivo o visionado da película dos Simpsons en versión orixinal subtitulada, co acompañamento dunha botella de gaseerimata vesi, o paseo turístico pola cidade vella de Tallinn, a compaña de Reda e un instante máxico de satori baixo unha chuvia de verán, camiño da casa, fitando a un porcoespiño cruzando a estrada. O cansazo físico e intelectual das viaxes secaría a miña escrita virtual logo de mediados do mes.
Imaxino que ese ano non asistín ao que para daquela xa era un dos meus rituais, interrompido nos últimos anos: a asistencia ás Viñetas desde o Atlántico, o festival de cómic que se leva celebrando dende 1998 na Coruña. Non estou no certo de se asistín á primeirísima edición, anque seguramente sí á segunda e/ou terceira, cando aproveitaba para facer a longa viaxe na compaña de Daniel Sóñora, Rafa e Antón entre outros, parte da tribo friki e aficionada á banda deseñada de ex-alumnos do Virxe do Mar. Sí lembro a primeira visita con enorme e sorprendente claridade, incluíndo o percorrido por librarías de segunda man (algúns exemplares dos meus anaqueis datan daquela) e estar parolando na derradeira sala do Kiosko Alfonso, que daquela era espazo suficiente para toda a exposición. Tempo despois, e logo dalgún hiato, a visita tornou excusa do verán para que algúns membros do Colectivo Sacou botasen un día xuntos na cidade do faro, malia a falta de interese na novena arte da maioría dos asistentes (compensada, alén de pola compaña, cos casetos da feira do libro vello que soen coincidir polas mesmas datas). Dunha das últimas visitas con Manuel e Ramón lembro máis ben retallos soltos, pequenas menas de satisfacción no medio da ganga de fondo das viñetas: as parolas tranquilas nunha tetería, a mostra adicada a Drácula nun dos museos, a inxesta de xelados, ou a visita e compra en librarías de primeira e segunda man... Sería bo que tirasemos fotos para non ter sempre que recorrer á axuda sempre deficitaria da memoria.

terça-feira, agosto 07, 2018

Two Sips from the Chalice of Indulgence

... or a little self-reward for passing the exams...



sábado, agosto 04, 2018

Written on a textbook






























...na sección de polinomios...

terça-feira, julho 31, 2018

Libros do Mes

Diofanto de Joan Gómez Urgellés

China's Last Empire: The Great Qing de William T. Rowe [E]

*Shih-ching by Ezra Pound (tr.)

*The Book of Songs, de Confucio (ed.) e Waley (tr.) [R]

*Algebra: Structure and Method de R. Brown, M.P. Dolciani et al.

*A Practical English Grammar, de A.J. Thomson e A.V. Martinet

*The Routledge Encyclopedia of Language Teaching and Learning de Michael Byram (ed.) [E]

*The Practice of English Language Teaching de Jeremy Harmer

domingo, julho 29, 2018

O Vernero que foi - Xullo '07

Foi no verán do 2007 cando me deixei engaiolar polos cantos de serea dos Comparatistas e, logo de pedir e serme concedida a correspondente bolsa, cando tiven a temeridade de pasar arredor dun mes no Báltico facendo algo de turismo e tentando domear ao cabalo bravo da língua estonia. Certo é que o domeamento era relativo (non lle adicaba as horas extraescolares de estudo que necesitaba), e a escolla oriental, colleita propia (logo da boa experiencia persoal co grupo dos 'fillos de Kalev' no congreso literario de Kiel, o Nadal anterior).

Case sen propoñermo, a serie de entradas glosando os meus infortunios e infelicidades nos confíns da Unión Europea convertéronse nas máis exitosas, a high tide deste bitácora cando aínda a lía alguén. Véndoas en perspectiva, teñen unha comicidade engaiolante, buscada anque -daquela- non sentida pola mantedor.

A memoria da viaxe inclúe imaxes soltas, oníricas: o exemplar en tapas brandas de Paradise Lost que me acompañaba en tantas e melancólicas xornadas; as casas de madeira entre bosques, bandeira letona á porta ondeando en mástil, de Riga; unha máis señorial, de pedra, vista de esguello dende o tranvía; a presentación no xardín botánico de Tartu; o museo de xoguetes, cheo dos máis curiosos monicreques; a película de debuxos animados vista na clase; a catedral de tixolo en ruinas; a caixa de mistos da kaubamaja, onde mercara algún xeado; o moderno minirañaceos do Tasku Centre cuxa tenda de libros visitaba, alén de navegar en internet mentres fitaba con tristura a través dos cristais tintados; o marabilloso cemiterio de Raadi, coas tumbas de Lotman, Kreutzwald e Betti Alver; o xardín de Jüri Talvet en Pärnu, inzado de baias e froitos vermellos que rillar; os desexos (cumpridos) vencellados á ponte Inglisild e á correa do Bom Jesús de Bahía...

Aínda máis que a lembranza dos espazos, a lembranza das persoas, con moi poucas das cales tristemente sigo en contacto: Reda, a lista e adorábel lituana ratiña de biblioteca da que medio namorisquei (mágoa que estivera casada); Ruth, a simpática hispanista que me aloxou e guiou por Tallinn; Esen, a altísima búlgara namorada de España que se laiaba da ausencia cirílica nos billetes de euro; Käbi, a beleza sueca algo baixiña mais digna dunha película de Esteso; Anton, o simpatiquísimo sueco médico e trotamundos co que xantaba e trasfegaba A. Le Coq -a negra, por suposto-; os inseparábeis Inna e Gregory; a bonhomía e intelixencia de Jaak no seu propio terreo.

A estampa é a da fin da segunda fornada de aulas; terei que contactar de novo co sueco a ver se garda fotos da primeira tanda...


quinta-feira, julho 26, 2018

O Vernero que foi - Xuño '07

Na entrada do verán -e das vacacións- do 2007 ía rematando as últimas lecturas da carreira, e entre unha e outra erupción lírica encol de Ginger, engadía algún fragmento de The Death of the Heart de Elizabeth Bowen ou de Mrs. Dalloway, de Virginia Woolf. A inxenuidade amorosa de Portia árdeme nas fazulas -seguramente empaticei con ela e coa novela por mor das miñas propias, reiteradas e doorosas frustracións duns días que pintaría con papel de cor Artemisia absinthium-; os delirios de Septimus Warren Smith, pola contra, arríncanme un sorriso cando leo aquilo de "Un non pode traer fillos a un mundo coma este", pecado no que teño caído, e con ledicia, e que me resultaría inimaxinábel naquela canícula pasada.  Certamente daría para unha boa parola coa que daquela era a miña Mrs. Dalloway e agora anda polos Madriles ensinando a teenagers, e lucindo eternamente ao meu carón nesta pequena presada de bits rescatados do ano en cuestión e do antergo do que despois sería instagram...


segunda-feira, julho 23, 2018

O Vernero que foi - Maio '07

Como xa vos contaba, en abril do 2007 soltaba unha peza de oratoria para o acto de licenciatura de inglés, sen que se me pasase pola cabeza naqueles días que ía rematar de profesor da lingua de Shakespeare nas EOIs (institucións cuxa existencia ignoraba completamente) logo doutra peza de oratoria unhas xornadas atrás. Encarreirando a recta final dos estudos, o que máis me chama a atención relendo o que escribín son os textos encol da Doncela de Xenxibre, pola que bebía os ventos no inverno do meu descontento e da miña formación académica, doce musa inspiradora de verbas e de desexos e á que, paradoxos do tempo, agora coñezo un chisco mellor, ma non troppo.  

Con non menos pudor (e rubor) repaso as miñas respostas ao cuestionario Proust, testemuño dun Eu que aínda se recoñece en moitas cousas pero non tanto noutras, coma o runrún de bolxevismo militante, School of Resentment total no político, estético e afectivo. Fitando para atrás sempre me choca o parviño, ignorante e arrogante que me vexo en perspectiva, e iso faime temer (xogo de espellos) no que dirá deste Eu que agora escrebe o Eu máis vello, posíbelmente máis sabio, menos ou máis feliz, de dentro de 11 anos, Hannibal ante portas do medio século e cun fillo xa pre-adolescente que quizaves -con pudor e rubor- leas nestas páxinas virtuais os pensamentos do seu vello. Pra ti, Mamo, deixo a memoria de onte cando fumos á praia de Broña e entraches sorridente nas súas frías augas comigo.

sábado, julho 21, 2018

O Mandarin Marabilloso - त्रिरत्न

Anque son de natural escéptico, certas coincidencias van a rematar por espertar ao místico pitagórico que agocha en mín. Parece que o número catro, a τετρακτύς dos seguidores do filósofo de Samos, ten efectos especiais no que afecta á miña esfera laboral e mandarinesca. Catro anos atrás, tal día coma hoxe, anunciábavos que adquirira a especialidade de Xeografía e Historia, e catro anos antes diso, a entrada a través de Inglés no corpo de Profesores de Ensino Secundario.  Desta volta engado unha terceira xema, triratna budista, ao meu cinto: a entrada no corpo de Profesores de Escolas Oficiais de Idiomas na especialidade de Inglés que faculta ao interesado, entre outros dereitos, a portar un cadrado de mandarín coa representación dun Qilin, e a incluír unha franxa de púrpura e pinceis entrelazados nos baixos da túnica.

terça-feira, julho 10, 2018

Ἀρχίλοχος

Heart, my heart, so battered with misfortune far beyond your strength,
up, and face the men who hate us. Bare your chest to the assault
of the enemy, and fight them off. Stand fast among the beamlike spears.
Give no ground; and if you beat them, do not brag in open show,
nor, if they beat you, run home and lie down on your bed and cry.
Keep some measure in the joy you take in luck, and the degree you
give way to sorrow. All our life is up-and-down like this.


________


Corazón, meu corazón, tan batido pola desgraza máis alá das túas forzas,
érguete e oponte aos que nos odian. O peito descuberto ao asalto
do inimigo, envíao de volta. Érguete firme entre lanzas coma trabes.
Non cedas un palmo. E se lles gañas, non te gabes publicamente
nen, se che vencen, corras para a casa a laiar e a deitarte na cama.
Mantén algo de mesura na ledicia que che concede a sorte, e no grado
en que cedes á tristura. Toda a nosa vida é un rubir e baixar deste xeito.


Fragmento 67 dos poemas de Arquíloco de Paros, verquido ao inglés por R. Lattimore

terça-feira, julho 03, 2018

Today, in the mail...

sábado, junho 30, 2018

Libros do Mes

[Tódalas lecturas están conxeladas ata o mércores pola noite]

The Lyric Age of Greece de A.R. Burn [E]

El enigma de Fermat de Albert Violant

Alex's Adventures in Numberland de Alex Bellos [E]

Zhongyong (The Doctrine of the Mean) de Robert Eno (tr.) [E]

*China's Last Empire: The Great Qing de William T. Rowe [E]

*Diofanto de Joan Gómez Urgellés

*Shih-ching by Ezra Pound (tr.)

*The Book of Songs, de Confucio (ed.) e Waley (tr.) [R]

*Algebra: Structure and Method de R. Brown, M.P. Dolciani et al.

sábado, junho 23, 2018

Busy teacher


Moi ocupado estes días con cousas diversas... conto con ficar descansado dende mediados do mes de xullo, ou sexa que se agardades para daquela, xa vos poñerei ao día...

quinta-feira, maio 31, 2018

Libros do Mes

Poucas lecturas rematadas este maio, xa que co gallo das oposicións e dos nosos propios exames, por non falar do meu rapazolo, andiven liado de máis para ler todo o que quixera. O verán logo ha chegar, de todas todas.

Apolonio de P.M. González Urbaneja

*The Lyric Age of Greece de A.R. Burn [E]

*Alex's Adventures in Numberland de Alex Bellos [E]

*Shih-ching by Ezra Pound (tr.)

*The Book of Songs, de Confucio (ed.) e Waley (tr.) [R]

*El enigma de Fermat de Albert Violant

quinta-feira, maio 17, 2018

Book Challenge - Third Decade

21) A primera novela que lembras ler: Memorias dun neno labrego, de Xosé Neira Vilas

22) Un libro que che fixo chorar: Os Miserables, de Victor Hugo

23) Un libro que vai tempo que queres ler e aínda non liches: The Riverside Chaucer

24) Un libro que desexas que máis xente lese: Soledades, de Luis de Góngora / Love and Math, de Edward Frenkel

25) A personaxe coa que máis de indentificas: O Gran Historiador Sima Qian / O Doutor Samuel Johnson

26) Un libro que mudou a túa opinión sobre algo: The Economics of Feasable Socialism de Alec Nove

27) Libro con xiro ou final sorprendente: Foundation and Empire, de Isaac Asimov

28) Mellor título dun libro: The Golden Peaches of Samarkand, de Edward H. Schafer

29) Libro que todo o mundo odiou menos ti: Libro de Alexandre / El Criticón, de Baltasar Gracián

30) O teu libro favorito: Paradise Lost, de John Milton

domingo, maio 13, 2018

Book Challenge - Second Decade

11) Un libro que odiaches: calquera cousa de Paulo Coelho (chegoume cun resumo e cos seus infames artigos do Semanal)

12) Un libro que amas e odias ao mesmo tempo: 1984 de George Orwell

13) Escritor favorito: William Shakespeare

14) Adaptación cinematográfica que estropea un libro: The Scarlet Letter, de Nathaniel Hawthorne

15) Personaxe masculino favorito: Taira no Tadanori (Heike Monogatari)

16) Personaxe femenina favorita: Reina Ardid (Olvidado Rey Gudú, de Ana María Matute)

17) Cita favorita dun libro favorito: Macbeth, de William Shakespeare. "Life’s but a walking shadow, a poor player / That struts and frets his hour upon the stage / And then is heard no more.  It is a tale  / Told by an idiot, full of sound and fury, / Signifying nothing".

18) Un libro que che decepcionou: Hiperión, o el eremita en Grecia, de F. Hölderlin

19) Libro ben adaptado ao cine: One Flew Over The Cuckoo's Nest de Ken Kesey

20) Romance amoroso favorito: The Enchantress of Florence, de Salman Rushdie

sexta-feira, maio 11, 2018

Book Challenge - First Decade

Un par de meses atrás, coincidindo coa miña inaguración do twitter por mor dun curso de formación, deixeime enlear nun deses xogo-retos dixitais nos que xa teño caído noutros tempos nesta propia bitácora. Neste caso tratábase de respostar a trinta preguntas sobre libros e lecturas -unha por día- ao longo dun mes.

Algunhas das escollas foron difíciles e seguramente necesitasen clarificación -no breve espazo dos chíos, ás veces procedín a facela. A aqueles que a desexen/necesiten, envíoos alá, ou emprázoos a que inquiran nos comentarios. E sen máis preámbulo, velaiquí as primeiras dez preguntas e respostas:

1) O mellor libro que liches o ano pasado: Number: the Language of Science de Tobías Dantzig

2) Libro que liches máis de 3 veces: The Revenge of the Rose, de Michael Moorcock

3) A túa serie favorita: O Mundodisco, de Terry Pratchett

4) Libro favorito da serie favorita: Sourcerer, de Terry Pratchett (quizaves)

5) Un libro que che fai feliz: El perro del hortelano, de Lope de Vega / Japanese Nō Dramas de Royall Tyler

6) Un libro que che entristece: King Leopold's Ghost, de Adam Hochschild

7) Un libro que che fai rir: A Confederacy of Dunces, de John Kennedy Toole

8) Libro sobrevalorado: The Catcher in the Rye, de JD Salinger

9) Un libro que pensaches que non che ía gustar e acabaches amando: Moby Dick, de Herman Melville

10) Un libro que che lembra ao fogar: The Hobbit, de JRR Tolkien

domingo, maio 06, 2018

Reseñas - Descubrir la ciencia

Descubrir la ciencia

VV.AA. (40 libros, algúns autores menos, xa que repiten)

2015/2016, Batiscafo

* * * * (bo)

Colección instructiva, amena e asequíbel polo xeral coa que aprender algunhas cousas interesantes a nivel divulgativo das ciencias e das súas novidades.

Non é habitual que se fagan nesta bitácora reseñas de coleccións enteiras, no canto de libros; de feito, percorrendo entradas anteriores toparedes precisamente tres adicadas a exemplares concretos desta serie. Porén, agora que acabo de rematar o seu derradeiro exemplar, resúltame instructivo facer un balance completo; moito máis sendo esta a primeira colección á que me suscribín en moitos anos (agora faille compaña a dúas máis que estou rematando, adicadas aos Genios de las Matemáticas e ao Mundo Matemático).

Podemos comezar polo que teñen en común tódolos volumes: en algo menos de 150 páxinas, con ilustracións e múltiples recadros, os divulgadores científicos de Materia 3 decidiron tecer un fresco das principais novidades científicas do momento; non busca ser unha visión totalizadora e equilibrada: neste senso, tanto a actualidade e novidade de descubrimentos e avances como a popularidade concreta dalgúns eidos científicos privilexian algúns temas e disciplinas moito máis do ca outros. Así, dos 40 volumes que a compoñen, 18 (un 45%) son de física nas súas diferentes variantes, e destes 18, 12 (un 30% do total) son de astronomía/astrofísica. A química, moito menos marketizábel, tan só acada 3 exemplares (7.5%), as matemáticas, outros 3 (e son, amais, cousas 'aplicadas', en plan trucos de maxia, estatística e a súa presenza no mundo natural). O outro bocado xigante da torta lévao a bioloxía, anque máis concretamente, as teimas que se repiten libro tras libro son as do cerebro, a neurobioloxía e a xenética (20%). O que fica é un totum revolutum onde entran disciplinas máis pequenas, outros aspectos das xa mencionadas, e 'cousas misceláneas'.

Como sería de agardar, unha colección de corenta membros presenta resultados desiguais; nalgúns nótase que foron escritos un pouco con prema e correndo para a publicación. En xeral están ben escritos, anque algúns son máis escuros e aburridos ca outros (porén, aquí entran en parte as limitacións e intereses persoais, que me dan unha base nalgúns eidos que está ausente noutros). Como era de agardar, gustei especialmente dos exemplares adicados á astrofísica e física de particulas (Mundo cuántico, Especies cósmicas, Un universo gravitacional, Tras el Big Bang., En busca de la teoría del Todo, La Nada, Del átomo a los quarks) e do libro solitario encol da filosofía da ciencia; nalgúns casos, levei gratas sorpresas en volumes que pensaba ían resultar algo aburridos (El universo meteorológico, Guerra de corrientes, Reacciones cotidianas); noutros, sobretodo os de xenómica/xenética, desexei que remataran cedo, anque xa o agardaba, e servíronme non pouco para adquirir uns coñecementos mínimos que agradezo (coma poder citar sen consultar os catro compoñentes do ADN humano: guanina, citosina, adenina e timina).

Avaliando a serie holísticamente, teño que darlle un aprobado con nota, e felicitar aos seus promotores por esta necesaria laboura de divulgación científica entre os leigos, para da misión do coñecemento de evitar as torres de marfín dos sabios e as súas funestas consecuencias na era do relativismo posmoderno e a pos-verdade. Seguindo os seus pasos, National Geographic está a emitir agora unha colección semellante de 'Desafíos de la Ciencia' que non me importara consultar, anque de momento vou moi cargado de coleccións...

segunda-feira, abril 30, 2018

Libros do Mes

Chu Guangxi, a Belated Silver Poet of the High Tang de D.J. Toscano [E]

La cuarta dimensión de Raúl Ibañez Torres

Embedded formative assessment de Dylan William

El origen de la vida en el universo de D. Cenadelli e D. Venturoli

*The Lyric Age of Greece de A.R. Burn [E]

*Alex's Adventures in Numberland de Alex Bellos [E]

*Shih-ching by Ezra Pound (tr.)

*Apolonio de P.M. González Urbaneja

domingo, abril 22, 2018

O Vernero que foi: Abril '07

O mes máis cruel traía no seu remol unha morea de traballo, anque non nas aulas universitarias -o meu derradeiro ano de estudos só incluía materias lixeiras de literatura. Dun lado estaban as traducións que daquela exportaba para Rinoceronte, e que ás veces implicaban xornadas maratonianas coas que acrecentar o meu reducido peculio. 
Christopher Norris andaba tamén impartindo nesas datas un curso de doutoramento de inglés ao que fun convidado a asistir de ouvinte; topara as súas páxinas anti-posmodernas no azar dos fondos da biblioteca de filoloxía, e xa daquela dera comezo a un intercambio espistolar ben fructífero, e consolidado en varios volumes que decoran as miñas estanterías. Alén dos seus libros, vexo polas entradas pasadas que pelexaba coa posmodernada de turno: o Sade, Fourier, Loyola de Barthes, que lía á sombra da laranxeira da casa nun día quente e luminoso de primavera tal que hoxe, eterno retorno no que fitarei para un par de frases do volume en homenaxe ao eu mesmo pasado e a aquela tarde da que xa non fica ren no meu maxín, e sobrevive tan só na escrita e na fisicidade propia, do libro e da laranxeira.
A segunda guerra do golfo tiña lugar (mal que lle pesase a Baudrillard, que facía pouco que morrera), e diso sí gardo algunhas lembranzas fuxidías: os informativos da CNN, a sorpresa perante a rápida victoria americana, as hiperbólicamente cómicas declaracións do ministro de propaganda Iraquí, a portada dun xornal cos soldados yankees pousando botas sobre a mesa no pazo presidencial de Saddam Hussein...
Un último traballo non remunerado foi o speech para o acto de graduación que me solicitaron os meus pares e que penduraría eiquí. Unha non mala peza de retórica, se se me permite a fachenda, e que me xerou felicitacións e gabanzas de, entre outros, un destacado ex-conselleiro de educación.

sexta-feira, abril 20, 2018

Reto lector 3 - Embedded Formative Assessment

Marzo (e parte de Abril, tamén!) foi un tempo no que estiven moi liado (neno, aulas, programación), así que daremos un pequeno salto e pasamos a continuar co reto lector para este mes, consistente nun libro emprestado. Precisamente para o traballo estiven a debullar as páxinas de Embedded Formative Assessment, de Dylan William, un volume relativamente pequeno (190 páxinas) mais bastante denso e cheo de propostas e ideas que requiren meditar non pouco.

A proposta do libro é bastante sinxela: logo de varios estudos científicos, o seu autor chegou á conclusión que o mecanismo máis efectivo para mellorar o sistema educativo e acadar o éxito cos nosos discentes é mellorar a calidade dos docentes; á súa vez, o mellor xeito de conseguir o segundo é entrenando e traballando a avaliación formativa, entendida coma aquela na que "evidencias do éxito dos estudantes son conseguidas, interpretadas e empregadas por docentes, alumnos e pares para tomar decisións arredor dos próximos pasos na instrucción que poidan mellorar as decisións que se terían tomado na ausencia das ditas evidencias".

Como parte da explicación, William distingue e separa claramente as 'notas' (que considera incluso perxudiciais para a mellora), produto dunha situación 'final' que xa non ten reparación, dunha avaliación que axude a resolver problemas de aprendizaxe cando aínda hai tempo. A maior parte do resto do exemplar, logo das explicacións, procede a detallar as 'estratexias básicas' a empregar para isto e exemplos concretos de actividades. 


O libro pareceume útil e moi alonxado das habituais pedabobadas que se limitan a defender hipóteses sen contrastar e que simplemente gaban a ideoloxía de 'expertos' que non visitaron as aulas de educación obrigatoria dende que estudaron nelas. Parece basearse en evidencias científicas e estatísticas, e as propostas de acción son concretas e prácticas. Seguramente mereza unha segunda lectura e paseniña posta en práctica (algo xa estou intentando).

quinta-feira, abril 19, 2018

O Vernero que foi: Marzo '07

O comezo da primavera foi no 2007 un periodo propicio para a miña escrita dixital. Moitas das entradas facían referencia a obras de arte que me gorentan, nalgún caso rescatándoas de escritas anteriores, noutros suxerencia dos lectores e seguidores da bitácora (daquela, aínda tiña diso). Outras imaxes, coma o cadro de Klee, rimaban coas miñas angustias e frustracións amorosas, ou con textos propios tan escuros coma o Alberich...

Anque naqueles días non apuntaba os libros que lía, ler entreliñas permíteme ver que no marzal rematara A Corte do Tsar Vermello de Montefiore e un volume de Indoeuropeística que extraera dos anaqueis de acceso directo da biblioteca. Porén, a coroa daqueles días debérona de levar algunhas páxinas dos volumes de Žižek que teño aínda pola casa (seguramente, Repetir Lenin); o 9 dese mes visitáranos no Consello da Cultura Galega, dando unha charla nunha sala de madeira á que lle teño afecto por xornadas e actos diversos. 

Da parola lembro moi pouco, mesturándoa con lecturas, vídeos e outros loci communes de autor que gardo no maxín- así que tiven que refrescar a memoria coa vella entrada; do anecdótico que pendurou gravado nos paneis da Casa de Mnemósine podemos citar a pequena rifadeira que me fixo no turno de preguntas o profesor Monteagudo por preguntar moi rápido (non era o meu afán lucirme co meu inglés, mais cando estou nervioso falo a fume de carozo), ou que algunhas das sinaturas dos libros que lle levei ao esloveno (algunhas ou todas? terei que mirar nos anaqueis) bautízanme coma 'Miguel' no canto do meu nome de pila. Lendo as verbas que escribín no pasado, só podo cavilar no moito que aínda a día de hoxe, 11 anos despois, simpatizo, aprezo e empatizo co pensamento de Žižek. Hai algúns cambios, certamente -agora son máis conservador en xeral, máis pesimista no global e optimista e feliz no persoal-, mais no que atinxe á miña consideración de Slavoj e do que dí, sigo en posicións moi parecidas: sempre me entretén, malia un Lacanismo confeso que me resulta alleo, cando non hostil (coma todo o relacionado co psicoanálise); e alén de divertirme, segue reflexando en moi boa medida os meus propios pensamentos, espello mental (que non físico, agardo) de Narciso, xa que anque os looks non son o meu punto forte, agardo que fiquen lonxe dos daquela espe(cta)cular imaxe do día da boda de Žižek con Analía, a mellor representación plástica do mito da Bela e a Besta. O tempo pasa para todos: acabo de consultar e parece que o esloveno xa anda pola terceira muller, e Analía xa non será, como na adicatoria de The Parallax View, 'el axioma de mi (su) vida'. No entanto, eu sí atopei o axioma da miña, e confío en que me dure sempre...

terça-feira, abril 17, 2018

Piaget wrong, as usual

"Piaget argumentaba que os bebés constrúen moi lentamente un entendemento dos números, a través da experiencia, e xa que logo, non hai razón para ensinarlle aritmética a nenos menores de seis ou sete anos. Isto influiu a xeracións de educadores, que habitualmente preferiron deixarlle aos seus pupilos de menor idade xogar con bloques nas aulas no canto de introducilos a matemáticas máis formais. Hoxe considérase superado o punto de vista de Piaget. Os alumnos confrontan numerais arábigos tan pronto como chegan á escola".

Alex Bellos, Alex's Adventures in Numberland

sexta-feira, março 30, 2018

Libros do Mes

Urban Myths about Learning and Education de Pedro De Bruyckere, Paul A. Kirschner e Casper D. Hulshof [E]

The History of Mathematics de Jacqueline Stedall [E]

The Foundation Trilogy de Isaac Asimov

Viaje al centro de la tierra de Viola Bachini

Aesop's Fables de Laura Gibbs (tr.) [E]

*Embedded formative assessment de Dylan William

*La cuarta dimensión de Raúl Ibañez Torres

*The Lyric Age of Greece de A.R. Burn [E]

segunda-feira, março 26, 2018

Reto lector 2 - The Foundation Trilogy

Para o pasado febreiro adoptei o reto lector correspondente a "un libro dun xénero que nunca leras". Tal tarefa antollábaseme moi difícil, xa que hai poucos xéneros dos que non teña probado algo; logo de moito cavilar, decidín probar con sub-xéneros: a ciencia ficción, que me interesa moito académicamente, pero que me ten gorentado pouco estéticamente, era un terreo axeitado para explorar, xa que nela só teño lido cousas moi concentradas no Cyberpunk dos 80 e de William Gibson, e algunhas outras pezas e autores soltos (Spinrad, Wells). Resulta que non lera nada da chamada 'Época Dourada' do xénero (o periodo entre finais dos trinta e finais dos 50 nos que o xénero tornou popular, con autores coma Asimov, Bradbury, Heinlein e van Vogt). Xa que tiña na casa unha boa edición da Triloxía da Fundación, de Isaac Asimov, a iso me adiquei nas últimas semanas. Entre as tres novelas suman unhas seiscentas páxinas, o que axuda a explicar a tardanza da reseña.


As novelas glosan o acontecer da Fundación, unha comunidade creada polo 'psicomatemático' Hari Seldon nos bordes exteriores da Galaxia en previsión do inminente derrumbe do Imperio Galáctico que a mantén unida e que segundo os cálculos do sabio, pode dar lugar a un periodo de caos de 10000 anos ou (de facerse ben as cousas), a un interregno de tan só 1000. Percorremos nestas páxinas os primeiros e decisivos séculos da súa Fundación e os cambios drásticos que ésta experimenta para sobrevivir, prosperar e tentar acadar a súa teleolóxica meta final.

As obras son bastante entretidas e están ben fiadas, con saltos e sorpresas que deleitarán ao lector; porén, tamén é certo que se lle notan moito as 'características da época': sobretodo unha visión moi americanizante das cousas, un certo regusto 'pulp' e 'Flash Gordon' na maioría dos malos e unha notoria pobreza descriptiva e ambiental, sacrificada nunha acción electrizante, iso sí, pero á que non lle vería mal un pouco de inmersión nos mundos que nos ocupan.

sábado, março 24, 2018

O Vernero que foi: Febreiro '07

No febreiro de vai dez anos falábavos, entre outras cousas, do Bosco, un dos meus pintores favoritos. Deixei pendente unha entrada sobre un seu contemporáneo que tamén me gorentaba moito, anque algo menos: Pieter Brueghel 'O Vello'.

Brueghel é un grande pintor de esceas flamencas, algunhas moi coñecidas, coma o 'Banquete labrego' o 'Pais da Cucaña', os 'Proverbios flamencos' ou a 'Boda e baile ao aire libre'. Porén, o meu fascinio coas obras do pintor de Breda ven máis ben polas obras surrealistas e medievalizantes, cunha estética moi semellante á de Hyeronimus Bosch. Dúas en concreto, extraídas dos libros máis inverosímiles, merecen mención.

A primeira e máis impactante é o 'Triunfo da Morte', a mellor representación artística da 'Danza Macabra' Medieval e que eu descubrín alá polo alo 1986 nas páxinas da Crónica da Humanidade, nunha entrada adicada á chegada da Peste Negra (1348) a Europa. Na peza, un exército de esqueletes avanza por un panorama desolado, con varias pequenas esceas para exemplificar o inexorábel destino do home á marxe de grupos, idades e clases sociais (Emperador, Cardeal, Soldado, Peregrino, Amantes). No centro da obra, cabalgando un famélico corcel, gadaña en alto, un dos Heraldos da Parca empurra a unha manda humana ata as fauces abertas dun cadaleito, escoltado por un muro de esqueletes con lanzas e escudos. Unha grandísima obra de arte que cumpre o verso de Quevedo ("Y no hallé cosa en que poner los ojos / que no me diera nuevas de la muerte").

A escea había perseguir os meus pesadelos (e contribuír a certo pavor á figura da Morte/Esquelete que aparecía, por exemplo, nas películas do Barón de Münchausen) mais coma o engado vence ao temor, acabou tamén adornando a parede do meu piso estudantil nos días composteláns.

'A caída dos anxos rebeldes' é outra grande obra, neste caso topada entre as páxinas dun libro de parapsicoloxía e terras misteriosas, no capítulo adicado á terra oca; A fértil representación creativa e simbólica dos demos, en contraste co clasicismo estético e a uniformidade dos anxos, fai ao Mal atractivo e levoume a unha íntima identificación persoal cunha das figuras no medio da batalla, ao que alcumei 'Amoymón' e que empreguei coma nom de plume nos días procelosos da Caramuxa...


quarta-feira, fevereiro 28, 2018

Libros do Mes

Los secretos del número π de Joaquín Navarro

Biotecnología de G.G. Tartaglia e Davide Cirillo

Men of Mathematics de E.T. Bell [E] [R]

The Troubled Empire: China in the Yuan and Ming Dynasties de Timothy Brook [E]

Arquímedes de E.M. Fernández Aguilar

*The Foundation Trilogy de Isaac Asimov

*Urban Myths about Learning and Education de Pedro De Bruyckere, Paul A. Kirschner e Casper D. Hulshof [E]

*Aesop's Fables de Laura Gibbs (tr.) [E]

*Embedded formative assessment de Dylan William