sábado, dezembro 15, 2018

My Tess

Uns días atrás, co gallo da ponte da Constitución, aproveitei para facer unha visita rápida ao Reino Unido e pasar un tempo cos familiares que teño alá. Porén, unha das xoias que rescatei de xeito imprevisto foi esta foto do meu primeiro colexio anglosaxón, o Corpus Christi de Boscombe, alá polo curso 1989/90. 


Anque en xeral gardo boas memorias escolares, este grupo e este ano académico son os que acubillo con máis afecto nos recunchos da miña memoria por varias razóns. Unha delas é que era un estudante bastante popular e aprezado polos meus compañeiros (algo que poucas ou nulas veces había acontecer despois); outra é que entre esta tropa xurdiu o primeiro dos meus mellores amigos, Darren (comezando dende atrás, de esquerda a dereita, o cuarto rapaz da segunda ringleira), que foi case coma un irmán para mín e do que lamentei amargamente ter que separarme naqueles días anteriores ás redes sociais cando o cambio de país implicaba unha ruptura total de contactos. 

A terceira razón tamén ten nome, apelidos e posición na foto; na terceira ringleira, en sexta posición, podedes ver sentada a Teresa Frith, a primeira persoa da que o Mantedor estivo tolamente namorado (head over heels, coma din os ingleses), cunha desas querencias limpas, puras e infantís que só son posíbeis denantes da pubertade e son pasto da nostalxia no devalar adulto. O afecto e a persoa só vivían dende moitos anos atrás no máis profundo do meu maxín, fosilizado en imaxes fermosas coma flores topadas entre páxinas dun vello libro, serenas coma o silencio que segue ás badaladas dunha igrexa rural e afastada; mais grazas a esta descuberta podo volver a poñerlles carne (ou celuloide), comprobando que o recordo, que é traizoeiro, non mentía desta volta.

Van case trinta anos dende que se tirou esta estampa. Gorentaríame moito volver a conectar con esta xentiña -con todos-, e máis que nada, volver a saber do Darren e da Teresa, de cómo lles foi a vida, e quizaves quedar nun futuro imperfecto e non moi lonxano a tomar unha pinta con eles e parolar un chisco. Co primeiro xa contactei: acabou traballando de actor e agora vive en Polonia. Coa segunda, xa se verá.

quarta-feira, dezembro 05, 2018

O Vernero que foi - Decembro '07

Finaba o 2007 e con el o ano máis prolífico desta bitácora: 86 entradas nada menos!. Parte deste éxito, que comezaba daquela a súa costa abaixo, debérase a que o Pazo de Trasalba fixo oficiosamente de foro e escaparate do grupo de 'poetas comparatistas' que neste curso daban comezo á súa dispersión e exilio por universidades estranxeiras. Xa o número de comentarios nas entradas do mes (arredor de 6 de media) ían marcando a pauta para o futuro silencio lector.

Malia estar enfrascado coas opos, aínda topaba tempo para escribir, anque ás veces falaba delas, como nesa entrada sobre o Románico italián e Benedetto Antelami -era o meu tema favorito de todo o temario, e incluso me permitira enriquecelo, creo lembrar, co engadido das típicas igrexas medievais de madeira da área escandinava: as Stavkirke


Laiábamonos, vía Franco Grande, da mediocridade e das miserias endogámicas das nosas letras; é, por desgraza, un terreo onde as cousas só foron a peor. Contan que o poeta chinés Liu Yuxi fora desterrado por un poema satírico ('As flores de pexego no templo de Xuandu') e que cando volveu a capital, vendo a situación política e o templo aínda máis desolados que no comezo, escribiu outros versos ('Visitando novamente o templo de Xuandu') que lle gañaron outra xornada de exilio. A sega pasa implacábel polo ermo das nosas letras, e só deixa medrar ás malas herbas, ás prantas rubidoiras...

terça-feira, dezembro 04, 2018

sexta-feira, novembro 30, 2018

O Vernero que foi - Novembro '07

Recén (bi)licenciado, o mantedor navegaba nos primeiros días de novembro polo mundo post-ensinanza regrada, buscando ás apalpadelas a terra firme dun posto de traballo na docencia de historia e na educación secundaria. A tal fín apuntárase a unha academia e comezaba a debullar temas e a deseñar programacións.

Porén, os lazos do pasado aínda seguían fortes, reforzados polo acudir a Compostela para as sesións da academia; logo aproveitaba para ver aos amigos (e á Doncela de Xenxibre) e proseguir coas rutinas culturais herdadas, algo dificultadas pola ausencia de moitos compañeiros de viaxe. Leo que Mr. Pet xantaba comigo, e nunha inversión de reloxo de area, tócalle agora lidiar por primeira volta cos hercúleos traballos dos exames públicos.

Relendo ao eu do pasado, chámanme a atención (e contúrbanme non pouco) as miñas 'entradas políticas': malia que xa me consideraba daquela un posmarxista confuso, o certo é que se transluce moi pouco nos ditirambos que lle cantaba ao modelo bolivariano, ou aos ecos da Revolución de Outubro. Seguindo unha certa lei do péndulo, o Vernero daquela ficaría pampo ante moitas das cavilacións e simpatías do Vernero de agora, máis própias da 'Cova Céltiga' coa que se xuntaba a comezos do segundo milenio (a alma kármica de Vicente Risco presente), mais tamén o Zacarías pasara do Báltico ao Mediterráneo, de profesor luterano a poverello de Asís.

Maior continuidade albisco no meu descubrimento dos videos de youtube, que de seren un anexo marxinal pasaron a día de hoxe ao case exclusivo produto audio-visual que consumo, a anos luz do televexo ou dos cinemas; as canles ás que estou suscrito (PBS Spacetime, Numberphile, Vsauce, Mathologer, NativLang, Tibees, Lyndybeige, Geoff Cooper, Welch Labs, Socratica, serpentza, bowlesrek...) rubiron exponencialmente nos últimos tempos, e son tantas e tan variadas -matemáticas, línguas, física, contidos educativos, museos, humor- que só listalas (xa non digamos manterme ao día de todas) comeza a semellar labor non menos senlleira que a de superar oposicións...

Libros do Mes

The Darkening Age de Catherine Nixey [E]

Decline and Fall of the Roman Empire de Edward Gibbon , tomo 1 [R]

*Shih-ching de Ezra Pound (tr.)

*The Book of Songs, de Confucio (ed.) e Waley (tr.) [R]

*The Routledge Encyclopedia of Language Teaching and Learning de Michael Byram (ed.) [E]

*The Princeton Companion to Mathematics de Timothy Gowers (ed.)

sábado, novembro 24, 2018

Adversus Indagatores

Leo no xornal por segundo día consecutivo os laios dos investigadores sobre as escasas posibilidades laborais que teñen na península e nas universidades, malia contar con expedientes moi meritorios e premios de fín de carreira. Porén, e aínda sentindo simpatía polo seu predicamento, hai alomenos catro cousas no seu argumentario que me resultan criticábeis ou, aínda diría máis, evidencia dunha certa inmadurez e do que os anglosaxóns, en verba de difícil tradución, chaman entitlement.

1) Unha idea principal que transmiten estas entrevistas é a de que estes alumnos esforzáronse moito nos estudos e polo tanto, agora merecen a súa recompensa social (na forma, imaxino, dun contrato laboral ben pagado e próximo aos seus domicilios). Pero o caso é que o estudo é o seu propio premio: aos nenos pequenos dánselles agasallos cando conseguen resultados nos estudos -o clásico método pavloviano do estímulo/recompensa que serve para crear hábitos bos e útiles- mais un pensaría que estes recursos deixarían de seren necesarios en adultos maduros. O galardón ao estudo intensivo e ás boas notas é ter aprendido moito, e a satisfacción de ter rendido por riba dos teus límites e dos teus compañeiros.

2) Relacionado co anterior hai o laio de sentírense enganados polos seus pais, aos que acusan de terlles feito falsas promesas: 'estúdate e esfórzate e conseguirás un bo traballo'. Novamente, é un argumento que me sorprende polo seu infantilismo: máis alá dos muros da gardería ou da escola, no mundo real, as cousas non veñen dadas automáticamente. O anterior consello paterno é un bo consello: estatísticamente sería doado demostrar que as persoas máis traballadoras e disciplinadas, as que interiorizan a disciplina e o retraso na gratificación, soen ser aquelas que conseguen os seus obxectivos (vitais, non só laborais) en maior grado. Certamente, o diaño está nos detalles, e nese 'soen'; pero é que a vida non ven con garantías, coma os electrodomésticos, e moitas veces é inxusta.

3) E pasando da reclamación aos pais, pasamos á de papá Estado, mediante a demanda de maiores investimentos en investigación, creación de prazas en universidades, ofertas de emprego público... Presumo que os investigadores son xente formada, e son conscientes de que os recursos (incluso os da administración!) non son ilimitados, que o que se emprega nunhas cousas non se emprega noutras; asemade saberán que aínda estamos a sufrir as consecuencias da maior crise económica mundial dende o crac do 1929, e que no caso peninsular, a inversión en investigación e desenrolo da empresa privada (onde noutros países consegue recalar un número non neglixente de investigadores) é testemuñal; tamén deberan ser conscientes de que en ningures toparán hoxe en día a Terra Prometida ou o País de Jauja. En países moito máis prósperos ca o noso os investigadores e doutorandos viven en condicións non moito mellores nen menos precarias (para maior detalle, anque dentro dunha vea humorística, recomendo a páxina de PhD Comics).

4) Como ben saberán os lectores, son persoa de humanidades, e aprezo moi xenuinamente a estas; tamén asumín os riscos, cando as estudei, das escasas perspectivas laborais dignas destes eidos do saber, agás cando se aproba unha oposición e se accede ao mandarinato en calquera das súas variedades. Dígoo porque de 'brillantes expedientes' e premios fín de carreira agárdase que non sexan ignorantes tampouco destas realidades e que sexan o suficientemente responsábeis para apandar coas consecuencias das súas decisións: todos os saberes son meritorios, todos teñen as súas dificultades, mais cando un agarda gañarse a vida (e a poder ser, cómodamente e perto da casa) con eles, hai escollas moi arriscadas; incluso apostando sobre seguro, nunca teremos garantías (vólvase ao punto 2), sobretodo de evitar ter que movernos polo mundo adiante para rematar 'traballando do noso'. 

terça-feira, novembro 20, 2018

Pulcher, sed non utilis

"A psicoloxía educativa moderna descubriu a existencia dunha dobre falacia na crenza tradicional encol do valor formativo do latín en sí e do método gramatical coma un xeito de entrenamento mental, especialmente cando chegou a entender mellor o concepto de 'transferencia do entrenamento'. O latín non ten un valor especial para a disciplina mental. A raíz desta crenza topámola nos libros de texto usados durante tantas décadas por estes profesores. Eis a razón principal do perpetuamento dunha crenza que, a día de hoxe, aparece claramente contraria á ciencia e ao sentido común. Os compiladores de libros de texto do século dezanove tiñan coma obxectivo principal o de codificar as línguas estranxeiras en regras estáticas de morfoloxía e sintaxe, explicar e conseguir a memorización das ditas regras. O traballo oral reducíase ao mínimo absoluto, mentres que unha presada de exercicios escritos, construídos ao chou, viñan como apéndice ás regras".  

Na 'Routledge Encyclopedia of Language Teaching and Learning', px. 264-265

quarta-feira, outubro 31, 2018

Libros do Mes

The Fall of Berlin de Antony Beevor [E]

*Cross-Language Mediation in Foreign Language Teaching and Testing de Maria Stathopoulou

*Decline and Fall of the Roman Empire de Edward Gibbon , tomo 1 [R]

*Shih-ching de Ezra Pound (tr.)

*The Book of Songs de Confucio (ed.) e Waley (tr.) [R]

*The Routledge Encyclopedia of Language Teaching and Learning de Michael Byram (ed.) [E]

*The Princeton Companion to Mathematics de Timothy Gowers (ed.)

*The Darkening Age de Catherine Nixey [E]