sexta-feira, maio 25, 2007

Poemas e Prolegómenos

Prometera doblete, e velaiquí o tedes. Onte adiquei un anaco da tarde a buscar Palabra no tempo, de María Mariño -a do fermoso nome aliterativo e Día das Letras Galegas este ano-, un libro no que me constaba que había un prólogo introductor de Ramón Otero Pedrayo. A USC só conta con dous exemplares (o de filoloxía, emprestado), polo que encamiñei os pasos á Xeral; alí puiden disfrutar, tralo encuadernamento recente, da primeira edición do libro (1963, número 1 da coleucion Tesos Cumes, deseño da portada do xenial Raimundo Patiño), ao tempo que saquei, con papel e lapis, os seguintes anacos do adro e dos versos que vos poño a continuación:

Foi María Mariño Carou boa e entranabre alumna dos ares da sua ribeira noiesa. Flor de fariña dos rodicios do mar suas areas, xustillo sedán de mociña de moito porqué suas terras, un doce rendimento da reza montana ás gracias e e mimos da mariña suas formas dondas e gravemente armoñosas, como feitas de encadeados ecos...
Despoixa -xa vai pra moitas agromadas- rubiu ó Caurel... Semella seu rubir unha anabasis de primaveira ou no propio esprito a pelerinaxe ás fontes. Todos os homes téimano algunha vez comprir. I é comprida en moitos. Na eisprencia de María Mariño Carou siñifica millor a volta á pátrea e ó fogar. ¿Non será cada verdadeira poesía un nostos, unha volta?... E niste vieiro de pensamento chegaremos cecais si somos bos e calados leentes á revelación de unha intimidade impresioante do ego da escritora cas cousas, de un desvelamento e senso tráxico do ser e do tempo na serra.

"................ ....
Hoxe,
noite do meu contento!"

Un grimo diante o futuro, unha vivencia de saudades de alén Collen fondura de Letheos, espellos de enxergares de afogados, os recordos onde os serans

"ollan con luz d'aurora"

as badeladas, os tres pontes de Noia... Por riba dos arcos dos días vai cara o morrer e arelanza. Pro a intelixencia non perdeo o seu gosto especulativo e xurde na sinxela poesía a pregunta, unha das preguntas eixes da Metafísica. ¿e despóis?

Pode ser o mesmo moi de muller de sinxelo degoirar e de poeta o senso do tempo dende logo tráxico, como o enteirarse dun esquema pra cada un, ou cecais pro mundo. En troques -iste contraste quer decir pra nós unha táboa pra pasar o riacho- a serra, O Caurel decraran unha ceibeza, unha liberación do tempo. Como nises invernos de neboeira inzada nos vales e raioso locir nos outos. Non prantexa María Mariño, a do doce nome tinxido de solpores de adeuses en froumas de navíos, ningunha premisa. Pro alenta, deixando ás costas un raxado mundo canso e valeiro, no máis achegdo [sic] a mudeza do ser nas aparencias, do sotilizarse dos velos de Maya. O Caurel agardaba por unha nova profesión no silencio, na agarda, na valencia de cada intre de luar, do albre murcho, do sol, no durmir do pan enmedado nos eirados...

**********

Zoa na carballeira
algo que non é o vento.
Abren suas sombras as áas.
O da chegada é o tempo.

Póusase a anduriña
na corta onda do cuco.
Todo o camiño é do carro.
Tende o pastor o caiado
ó longo baile do fuso.

quarta-feira, maio 23, 2007

Apuntes

Southern trees bare strange fruit. Hai un triangulo isósceles que debuxou con tiza o home branco, e cuxos vértices son: Negro, Árbore, Morte. Topámolo en Heart of Darkness, onde os exhaustos traballadores retíranse a un bosque tenebroso para morrer na sombra. Topámolo nas árbores dos Estados do Sul, foto e canción de linchamento cortesía da nosa bitacoreira Arale. Topámolo en relatos de Faulkner...

**********

No volume 52 da miña revista favorita (a Shakespeare Survey) vai un artigo moi interesante de Kate McLuskey: "Macbeth/Umabatha: Global Shakespeare in a Post-Colonial Market". Nel estúdase a evolución que o texto de William tivo por terras africanas, incluída unha famosa adaptación zulú de Welcome Msomi. Coma sempre, a loita polo significado convértese en escenario de loitas diversas: periferia absorvendo e dignificándose a través dun referente chave da cultura metropolitana; afirmacións de igualdade e universalidade baixo o manto da literatura; ao mesmo tempo, sumisión indirecta ao Imperio e o seu discurso branco e eurocéntrico, na que o local é un exótico adobo co que disfrazar ao cisne de Avón, que reforza a súa outridade inferiorizada...
Sempre é perigoso empregar as ferramentas de Europa para liberarse. Xa dicía Benjamin aquilo de que todo instrumento de cultura é ao mesmo tempo testemuño de barbarie.

**********

Barbarie do Congo e das mans cortadas. Da tiranía do caucho e da avarenta sede maligna dese monstro, el-rei Leopoldo (véxase o libro de Adam Hochschild 'King Leopold's Ghost'). Viaxe conradiá ao corazón das tebras, que está no reverso tenebroso de Europa, engaiolado dentro de nós mesmos. Bárbaro Támesis, sepulcros branqueados. Os remeiros negros como imaxe enganosa, sá e atractiva (Homoerótica?) da fusión home-natureza. Romanticismo? Pode. Mais tamén o discurso naturalizador do Outro que se lle aplica ás Mulleres. Muller, Negro, eslabóns da cadea da natureza, o instinto, o 'natural', o 'instintivo', o incivilizado. A cultura como hucha e fabuloso tesouro de cidades de cristal e aceiro, ágoras de discurso e retórica, pergameus, coma o couto do home branco occidental. Bloody Niggers!

**********

E nembargante, non hai algo de reaccionario no discurso que entresacamos de To kill a mockingbird? Quero dicir, un elemento lembra ao cine de Hollywood (e non estou a pensar na famosa adaptación con Gregory Peck no papel estelar de Atticus Finch). Some good men, que alén de título de western e dunha antoloxía feminista de críticos masculinos que respectan (Lacan era un deles), serve como chave barroca e retorcida de ferro vello co que forzar o ferrollo da ideoloxía. Un individuo bo e xusto que salva o sistema. Watergate, as personaxes de Capra (neste caso, o actor fetiche é James Stewart). A mentira que desenmascaraba Baudrillard (sí, Baudrillard!) en Simulacra and Simulation. Resolta dun xeito máis do meu gusto por Slavoj Zizek cando dí que o todo guión hollywoodiense admite calquer posibilidade de mal e de crítica ao sistema mentres que fique a porta aberta ao xusticieiro anónimo e modesto, home de a pé. O Incorruptíbel sen guillotina. Pero un xusto tan só non poderá salvar a Sodoma. Receta para o Sul tras séculos de discriminación racial e, dobremente, de xénero (neste caso a referencia é Alice Walker, The Color Purple): Toissant L'Overture, Boukman, Haití: exterminio da poboación de explotadores. Ningún sureño merece perdón, e os fillos pagan as culpas dos pais porque repiten tamén os seus pecados. Deus recoñecerá aos seus!

**********

A self-conciously deconstructing narrative. Eis a miña definición de Heart of Darkness. A súa complexa arquitectura está nun xogo/xugo irónico de tira e afrouxa co lector. Estades dacordo?

segunda-feira, maio 21, 2007

Macedonia

Como ben sabedes, é un significante con moitos referentes. O máis inmediato quizais sexa o Reino de Filipo e Alexandre Magno de cheiro lenemente bárbaro que deu comezo á conquista de Asia (e ás agachadas, ao subxugamento da Hélade). Falanxes e reinos fragmentarios, Diádocos na época dos reinos Helenísticos, Pella e Pidna, catro repúblicas vasalas de Roma.
Outro, máis cercano no tempo e no espazo, é a ex-república xugoslava, que alén da cercanía territorial, pouco ten en común coa primeira. Avispeiro de disputas balcánicas, a súa língua é parecidísima e intercomprensíbel co búlgaro. Anque ao parecer, tódolas línguas dos eslavos do sul se parecen moito...
Pero o significante que convoco hoxe é o de mestura varia de froitas (neste caso ideas, ou imaxes) coa que facer un rápido percorrido pola cautividade babilónica de FraVernero nesta longa fin de semana, ou aqueducto, na que estivo na Serra de Outes e, por terceiro fín de semana, forzosamente desconectado da Rede de Redes.
Foron uns días preguizosos, co moito durmir e escasa lectura (o que resulta paradóxico dada a carencia de Internet). A novela de Harper Lee To kill a mockingbird que teño que ler para aulas entúllaseme na gorxa e non dou adiantado nela. Pola contra, algo de escrita e as fantasías post-industriais do ciber e do steam-punk funciónanme mellor (a Chrysler building presidindo unha xigantesca metrópole derruída que se extende en tódalas direccións é unha fantasía recorrente).
Aproveito para evocar e felicitar o triunfo do poeta e amigo David Souto, do que xa temos falado eiquí e na vella corte de camelot, polo éxito acadado no certame de poesía Bouza Brey, co que agardamos ter o seu libro en breve. O segundo libro publicado do comparatismo, amais, despois do inaugurador Mecánicas Celestes de Noel Blanco Mourelle, que quedara finalista no premio do González Garcés.
E xa que falamos de Miguel González Garcés, non estaría de máis agasallarvos cun poema seu (fai tempo que non meto poesía na bitácora). Os seguintes versos pertencen á Bailada dos Anxos (1961):


ABRENTE DE GRANDES PORTAS DE CRISTAL.
Na noite as fontes foron de lume verde.
Paxaros brancos sobre o corpo inmenso da mañá.
O alcipreste é unha pluma na man lene do Norde.
A palabra longo tempo agardada vén berrando polo mar.


O ton lémbrame remotamente a certa poesía náhuatl coa que nun tempo estiven obsesionado.
A ninguén se lle pasará que a semana pasada estivemos a voltas co Día das Letras. Malia que para o mantedor, alén de lugares comúns, tódolos días do ano o son, promete meter unha entrada con doblete sobre María Mariño e Otero Pedrayo, continuando así coa sección mensual da que xa se ten dado a primeira proba.
Nada máis polo de agora. Só fica o espazo xusto para gabar o mellor monumento de Santiago, que é a carballeira de Santa Susana, á que segue unha verde galería cuberta de vellos olmos que desembocan na Alameda. No meu amor polas artes fugaces, as arquitecturas vexetais e antergas da cidade xogan sempre un papel esencial. Alén de ser, á súa maneira, paradoxalmente humanas e, igual que Macedonia, significantes con moitos referentes (ecolóxicos, históricos, telúricos, poéticos, patrióticos).

segunda-feira, maio 14, 2007

Caravaggio - Cabeza de Medusa


[a explicación, cando os comentarios xa estén botados a andar]

quinta-feira, maio 10, 2007

Cherchez la femme

Onte estaba sentada no computador ás miñas costas. Biblioteca de Filoloxía. Máis que unha rapaciña, é unha auténtica obra de arte. Boneca delicadísima ou teclas de marfín laqueado sobre piano tocando unha peza de John Coltraine (Afro Blue) para afagar e estimular o meu desexo. Creo que estuda Galega. Descoñezo o nome.
Dicir que é guapa, guapísima, resultaría demasiado obvio e gastado. Alén, hai mil formas posíbeis de beleza, unidas a cadansúa muller. Neste caso, trátase dunha dozura espesa e omniabarcadora que colapsa aos distintos sentidos nun buraco negro de glucosa. How sweet! Sinestesia do doce. Sempre viste algunha prenda rosa. Ate as gafas forxan nunha pasta vítrea entre o rosado e o vermello. 'Aurora, de rosadas dedas'. É da clase de rapazas azucaradas -algodón de zucre e ollos claros dun cristal caramelizado- e ultrafemininas que fan que o mel e os postres parezan zume de limón recén exprimido cando se compara con elas.
A fantasía na que se mesturan a gula e a luxuria, cadro flamencos e odaliscas ten un regusto amargue: a tristura de pensar no fugaz da beleza humana cando non é eternizada polo outro Arte. Tamén engade o disgusto de FraVernero pola superficialidade, nun consumo que considera un pracer culpábel, fillo da natureza caída que representa as trampas e pozos da bioloxía, desa maquinaria inhumana de reproducción por sí mesma (unha lóxica moi semellante á de Das Kapital, por certo).
E nembargante, qué belida! O pracer que procura á vista é máis intenso que o da vexetación florecente no medio do deserto. Require un verdadeiro esforzo da vontade resistirse á tentación de ollala.
Todo o cal non deixa de ser unha presada de imaxes banais coa única fín de erguer un pequeno altar de verbas, atrapar á moza e á imaxe en ámbar, anotar o instante e o encanto, e a dobre ironía encriptada en que nunca saberá que se escribiu isto por ela, ao tempo que o narrador descoñece se agocha unha alma igual de nobre a máscara de dourados e porcelanas -altar barroco- coa que Arte e Natura tiveron a ben de cubrir a carne e a alma espidas.

quarta-feira, maio 09, 2007

Babelogue

Non, non vou a colar un novo poema de Patti Smith (alomenos, de momento). Do que se trata agora é doutra torre babélica, a formada polo requerimento que Débora, a nosa galaico-arxentina favorita, nos ten formulado, a saber: o cuestionario Proust. Un, como cabaleiro que é (montei dúas veces enriba desas bestas; súmeselle a coletilla habitual de varón branco explotador, etc...) non pode rexeitar o requerimento.

O principal rasgo do teu carácter?
Eu diría que o conflicto entre o meu epicureísmo instintivo (como Galileo, o acto de pensar e consumir ideas novas é, para mín, como saborear un bo viño) e un superego racionalista, dictatorial e kantiano que refuga das debilidades da carne.

A calidade que prefiro nun home?
O sentido do humor, e a habilidade para respetar e poñerse na pel doutras persoas.

A calidade que desexo nunha muller?
aquelas que non teñen pero que nese proceso absurdo e idealizador que é todo namoramento, lles acabo adxudicando/imaxinando. Que admiren/estén interesadas nos meus intereses soe estar ben e ser inusual. Aínda máis que fagan o mesmo comigo, pero agradécese máis aínda.

O que máis aprecio nos meus amigos?
A lealdade. Despois de todo, é o que se supón que é para o que están os amigos. Tamén teñen o deber de dicirche que te estás equivocando (e inmediatamente despois, o de seguirche, escollas a opción que escollas).

A miña ocupación favorita?
Ler. Hai outras cousas que proporcionan pracer (comida, música, cine, sexo) pero soe ser menos intenso, ou estou menos acostumado a eles, ou dan máis traballos a longo prazo.

O meu soño de dicha?
Creo ter descrito nunha ocasión ao paraíso como unha biblioteca xigante e fresca con todo o tempo do mundo e pequenos cubículos con huríes e bebidas doces e refrescantes. Na trampa da esfera sublunar, un traballo relacionado coa cultura que me deixe tempo de lecer, e ser amado coa mesma paixón e estupidez coa que eu o fago (e ser correspondido, claro). O socialismo funcionaría mellor que todo o anterior, pero véxoo máis lonxano.

Cal é a miña maior desgracia?
Non sei se iso se refire ao defecto ou ao que me ten feito infeliz. Se é o defecto, a preguiza. Se o outro, as dificultades que xurden do unilateralismo de amor e desexo.

Que quixera ser?
Comisario do Pobo para Asuntos Internos (ou sexa, Chekista). Alén diso, o que son agora pero cobrando pola miña labor cultural. Escribir, dar clases. Ser Feliz. Iso é algo que todos queremos ser.

Onde desexaría vivir?
Estou moi ben onde estou, anque Berlín, capital irreal, pareceume unha cidade marabillosa cando estiven nela. As capitais en xeral goréntame moito.

A cor que prefiro?
O vermello. Resulta evidente, non?

A flor que prefiro?
As rosas brancas. Algo cursi, seino. Son o emblema dos York na Guerra das Dúas Rosas (encanto de causas perdidas), da anti-nazi Sophie Scholl... Ulen ben e son bonitas. Alén, fago unha homenaxe de esguello á miña infancia catolicona, coa rosa branca símbolo da Virxe e de Pureza.

O paxaro que prefiro?
As codornices. Están boísimas, e non requiren moita preparación. Un día de adobo e logo á grella. Para chuparse as dedas! Hoxe vin un guiso delas que alimentaba só con velo...

Os meus autores preferidos en prosa?
Ou sexa, un minicanon en 5 liñas. Quedaránme cousas pero digamos a Flaubert, Samuel Beckett, Thomas Mann, Herman Melville, James Joyce, F. Dostoyevsky, Cervantes, Isaac Babel, Alejo Carpentier, William Faulker, Kafka, Apuleio, Vladimir Nabokov, Virginia Woolf, Laurence Sterne, Rabelais, G. Chaucer, Proust, Pynchon, Otero Pedrayo, J. Conrad, Salman Rushdie, Wole Soyinka, Herman Hesse, Cortázar, Borges...

Os meus poetas preferidos?
(déixaste aos dramaturgos) Homero, Virxilio, Estacio, Lucano, Dante, Petrarca, Shakespeare, Góngora, Quevedo, Mayakovsky, Ingeborg Bachmann, Vladimir Holan, Paul Celan, Cunqueiro, G. Trakl, Kavafis, R.M. Rilke, Quevedo, René Char, E. Pound, T.S. Eliot, W.B. Yeats, Keats, Coleridge, Wordsworth, Shelley, Pushkin, Hölderlin, Lois Pereiro, John Donne, John Milton, Patti Smith, Villon, Derek Walcott, Valmiki, Ungaretti, Montale, Paul Valéry, Mallarmé, Baudelaire...

Os meus heroes de ficción?
El-rei Mono (de Viaxe a Occidente), Héctor, Satanás (en Paradise Lost), o Cabaleiro Çifar, Don Quixote, Julian Sorel (Rouge et Noir) e Fabrizio del Dongo, Leopold Bloom, a bomba (Petersburgo de Biely), Frei Xohán das Talladas (Rabelais), Enjolras (Les Miserables), Boukman (El reino de este mundo), Fausto, Sir John Falstaff, Hamlet, Galileo Galilei e o xuíz Azdak (de B. Brecht). Os amargados cabreados e vingativos (Iago, Edmund, Ricardo III, Roger Chillingworth)...

As miñas heroínas de ficción?
Ams. Poucas teño. Alomenos, de ficción. Anxélica (do Orlando), Medea, Circe, Salomé, Nai Coraxe, Addie Bundren, Cleopatra...

Os meus compositores favoritos?
Schöenberg, Stravinsky, Stockhausen, Des Prez, Bach, G. Mahler, Telemann, Glück, Monteverdi, Palestrina, Verdi, Mozart, Berlioz, Beethoven, Tchaikovsky, Bob Dylan (?), Dvorzak, Haydn, Bela Bartók...

Os meus pintores predilectos?
Kandinsky, Malévich, Paul Klee, O Bosco, Brueghel o Vello, Rothko, Pollock, Juan Gris, Duccio, Giotto, Masaccio, Tintoretto, Giorgione, Grunwald, Albrecht Dürer, Joan Miró, Matisse, Klimt, Munch, O Greco, Bracque, David, Monet, Millais, Dante Gabriel Rossetti, Boticcelli, frescos da Villa dei Misteri, Delacroix, Van Gogh, frescos de Knossos...

Os meus heroes da vida real?
Karl Marx, Robespierre, St. Just, Grachus Babeuf, Toissant L'Overture, James Connolly, Lenin, Trotsky, Felix Edmundovich Dzerzhinsky, Dimitrov...

As miñas heroínas históricas?
Rosa Luxemburg, Olympe de Gouges, Dolores Ibarruri, Alexandra Kóllontai, Edén Pastora, Haydée Santamaría, Nguyen Thi Dinh ...

Os meus nomes favoritos?
non son fetichista, anque me gustan os nomes de revolucionarios e os ben galegos. Para muller aprezaría Clío (demo de coches...), Rosa. Laura. Esperanza. De homes, Karl, Félix, Amaro, Breixo, Airas.

Que detesto máis que nada?
A inxustiza e a desigualdade. Calquera cousa/persoa/idea que atente contra a tríada da Ilustración (Liberdade, Igualdade, Fraternidade).

Que caracteres históricos desprezo máis?
Aínda máis que aos obstáculos á miña weltgeist, aos traidores. As xentes de Thermidor, os militares golpistas, Napoleons (o grande e le petit), Bernstein e Kautsky, Scheidemann, Ebert...

Que feito militar admiro máis?
Ningún. Desprezo e detesto aos militares por regra xeral, e moitísimo máis a súa intervención en política. Nembargante (por sacar algo), o 5º Rexemento e as Brigadas Internacionais, o glorioso exército Vermello en Stalingrado e Kursk, o ofensiva do Thêt, Playa Girón...

Que reforma admiro máis?
polo anteposto debería ficar claro que non son dos que gustan dos camiños reformistas... A conquista das 8 horas (anque non se cumpra), o sufraxio universal (anque deactivado de potencial subversivo).

Que dons naturais quererías ter?
O do atractivo (e magnetismo) físico. Si, vale. Son un cabrón superficial. É o exotismo de probar o que non se ten.

Como me gustaría morrer?
A ninguén lle gusta morrer... Quizais unha non moi desagradábel sería plenamente consciente, con tempo para despedirme e dor escasa.

Estado presente do meu espírito?
Depresión crónica con pequenos oasis. Alomenos, ten efectos positivos sobre a creación literaria, creo...

Feitos que me inspiran máis indulxencia?
A debilidade polas persoas que queremos e aprezamos, polos nosos benefactores.

O meu lema?
Non gasto, pero non imos rematar mal, ou sexa que terei que arrapiñar un... 'Un mundo mellor é posíbel'.

segunda-feira, maio 07, 2007

Patti Smith, K.O.D.A.K.

súplica para George Franju

retrata isto. eu farei o asasino. 16 milímetros.
ébano e marfil. o contraste máis puro. iris pechado.
ábrete sésamo. unha pantalla de cremoso raso branco.
nese colo de boda un branco gato persa. unha pálida
man acaríñao. ronroneo de leite. acércate lentamente. son eu, ves?.
nun traxe negro de seda. gafas escuras. luvas de cabritiña.
tan sinistro coma permita a lei. volvín
da ópera. micho merodeador micho macho.
se son un macho entón non importa.

estou na repisa. a unha caída de varios pisos.
como puiden executar este brillante desfile de pasarela? iso depende
de ti. franju. mais alí estou. pousada no
alféizar da súa xanela igualiño que un suxo paxaro azul, o dorso do meu
pescozo está mollado. séntome alí polo que parecen horas.
un xogo de xadrez con pezas humanas. ela fai o primeiro movemento.

é bastante sinxelo. ela érguese para axustar as súas
medias caídas. ás súas púas de pascua viríalles ben
algo de vaselina. o seu xesto mate reflexándose
no charol. dispara á azorada
vaidade. imaxe no espello. mira ao bicador
fitando dende a mica. pintura de beizos tan espesa
que poderías tallar as túas iniciais nela.

ningún alias non eu. as miñas iniciais son PLS e gustaría
de deixar o meu monograma. primeirísimo primeiro plano
do meu puño firme. fresca e fría coma o mentol. o tipo
de seguridade que un consegue através dunha nariz aberta.

cocaína. podo facelo. mira como ergo os meus dedos
de coiro. páxaro azul escocendo por un pescozo branco e carnoso.
golpeo. non é rival para mín. o frío, adhesivo
toque do polbo. saco a luva
ruxe-ruxe. glub glub. xa non está.

mentres aparecen os títulos de crédito iniciais. o asasino,
veloz coma un atleta, está escapando.
brincando de tellado en tellado
correndo contra o fondo de formas piramidais
cara a escea/sena de escuridade

música de persecución. o asasino.
16 mm. branco e negro.
g. franju. con patti smith.

george franju. mediatízame.
dispárame coa kodak.
fareino de balde.

quarta-feira, maio 02, 2007

De Oratore (e 2)

Ben sabido é como nos últimos anos, a língua e a literatura inglesas veñen asistindo á como a periferia apropia e reescribe os antergos discursos imperiais das metrópoles, antes a Gran Bretaña e hoxe os Estados Unidos (‘Empire writes back’, como dí o título dun suxerente libro). O Poscolonial trascendeu das modas académicas, e os escritores do Terceiro Mundo asaltaron as máis altas cátedras do recoñecemento e a lectura. Estamos a pensar en nomes coma Derek Walcott, Wole Soyinka, Salman Rushdie ou (máis no eido da teoría) Edward Said. Unha maior interrelación vai unida a unha maior sensibilidade polo local, polas línguas e as culturas autóctonas e o seu tapiz entretecido de loitas, resistencias, absorcións e rexeitamentos aos que dou lugar. É a nosa responsabilidade á de estar á altura das circumstancias e a de loitar porque estes vencellos, re-escritos e patas para arriba, tornen cada día máis inclusivos e máis xustos. Para darlle a voz ao subalterno e para conducir á hibridación e á mestizaxe fértil que nos faga a todos máis ricos, máis conscientes do que nos une e do que nos separa, en definitiva, máis libres. Só dende os miles de Outros que arden en cada individuo, en cada língua e en cada comunidade podemos construir unha cultura mellor -as aleacións fan máis fortes e dúctiles aos metais-. Cultura verdadeiramente humana; cultura cultivada (eis o espectro da etimoloxía: pois cultura ven do latín colere, cultivar), e na que todos sexamos xardineiros partícipes das Selvas da Linguaxe. Unha función tanto máis clara cunha língua como a Inglesa, que sempre refugou de monoloxismo estéril, trenzando en espiral inacabábel a diversidade saxona, céltica, escandinava, latina e francesa nas estructuras máis íntimas e resistentes da súa estructura e sintaxe. Casa plural de raíz, de significantes ceives, tanto máis ceives agora que deletreamos un London tropical, asiático e africano como Ellowen Deowen e facemos saltar os candados vellos do Monoculturalismo.
Queda trazado o reto e a proposta da revolución permanente, xunto coa confianza que deposito nos meus avispados compañeiros (no meu mal inglés, my waspy comrades) para que conquisten as altas torres no percorrido de candanseu hobby-horse e batalla de Namur. Dun xeito moito mellor ca mín o reflexou Roland Barthes, e onde dí ‘texto’ podemos engadir nós a glosa da língua, da fala, da cultura que temos (teremos) que re-apropiar dos seus ate o de agora avarentos posuidores e administradores:

“Agora sabemos que un texto non é unha serie de palabras que liberen un significado único, teolóxico (a 'mensaxe do Autor-Deus'), senón un espazo multidimensional no que unha variedade de escritos, ningún deles orixinal, mestura e choca. O texto é un tecido de citacións arrincadas de innumerables centros de cultura ... o escritor pode tan só imitar un xesto que sempre é anterior, nunca orixinal. O seu único poder é o de mesturar escrituras, confrontar unhas con outras, de tal xeito que nunca descanse plenamente en ningún en concreto. Se o que quixese fose expresar o seu ser, debería alomenos saber que a 'cousa interior' que desexa transmitir é simplesmentes un diccionario previamente elaborado, as súas palabras só explicables a partir doutras palabras, e así indefinidademente”.

Todo dito, fica tan só retornar ao barco co que comezábamos e (homenaxe a Shakespeare, o noso verdadeiro santo patrón), renunciar aos máxicos poderes da retórica, rachar o bastón, guindar os libros ao mar e poñer rumbo cara a Nápoles ou o Milán de cada quén, desexándonos próspero viaxe e mellores metas acadadas. Pois:

Our revels now are ended. These our actors, As I foretold you, were all spirits, and Are melted into air, into thin air; And, like the baseless fabric of this vision, The cloud-capped towers, the gorgeous palaces, The solemn temples, the great globe itself, Yea, all which it inherit, shall dissolve, And, like this insubstantial pageant faded, Leave not a rack behind. We are such stuff As dreams are made on; and our little life Is rounded with a sleep”.

Moitas grazas.

segunda-feira, abril 30, 2007

De Oratore

Ese son eu, hoxe. Despois duns días de traballo estresante, volto a ter un minuto para escribir unhas liñas. Anque só un minuto. Quixera aproveitar a miña creatividade, reprimida nos días pasados, para escribir algo. Por iso teredes que conformarvos por hoxe coa tortura chinesa do discurso que preparei para o acto de licenciatura pasado, trala petición formulada polos meus pares. Como é algo longo, terá que vir en dous anacos.
Consoládevos, amais, coa promesa da versión galega de K.O.D.A.K., un poema de Patti Smith (chegoume fai pouco por correo unha antoloxía da súa obra temperá).
Canto aos xogos de retórica, velaí van...

Compañeiros e compañeiras; Miñas donas, meus señores…

Fixemos unha nobre competición, chegamos á meta da carreira”. Permitídeme comezar, amigos, pois sodes amigos, co antepórtico destas verbas prestadas de Saulo de Tarso e que tan ben se prestan para torcerlas no senso que hoxe nos reúne eiquí. E unha metáfora gastada: a da Nave dos Tolos e a da fín da nosa singradura. Apiláronse as follas sen data do noso diario de abordo, e a nosa nave barroca, panzuda e artillada, chega ao bo porto do que habemos saír, todos nós, espallando a nosa tolemia aprendida, na pescuda dun brillante futuro profesional. Un futuro dende o que botar unha ollada nostálxica - Eala þeodnes þrym! Hu seo þrag gewat, genap under nihthelm, swa heo no wære, que dicía o poeta en Inglés Antigo. Ou, "Como pasou aquel tempo baixo o xelmo negro da noite, como se nunca fose!"- cara estes cinco anos seminais e formativos que botamos xuntos, e na presada de experiencias, de contactos e amizades, de métodos e coñecementos que fomos arrecadando neles, algúns dos cales nos acompañarán, seguramente, para o resto das nosas vidas.
E non pensedes que pretende ser un tropo gratuíto a invocación desa vella alegoría do Narrenschiff; unha constelación oculta tece o poema de Brant e a pintura do Bosco coa portada do Norton Shakespeare, na que, como quizais lembredes, o globo terráqueo fai as veces de cabeza de bufón, ben armado de cascabeis, orellas longas e cetro da sinrazón (the fool’s bauble). Daí o brinco é doado á nosa formación filolóxica, a ese amor apaixonado pola vera luz do logos, á alquimia da palabra viva, tortuosa, oculta e cobregueante que constrúe as arquitecturas imposibles da linguaxe e da literatura, e da que de agora seremos nós testemuño vivo, templo móvil, asilo da chama inextinguíbel. Marabillosa loucura a do logos, tanto máis meritoria nunha época que pareceu rendirse aos encantos do audio-visual, ao seductor embruxo das imaxes. Eis unha plataforma de resistencia e de conciencia cívica, a barricada textual desque a ir desnovelando os sistemas de signos, gardiáns custodios contra esas outra loucuras, máis insanas e perigosas, que se infiltran coa acrítica non-resistencia aos Textos. Eis unha misión a desempeñar xunto con aqueles traballos máis específicos, dende a docencia á traducción, a edición e a corrección de textos, a investigación crítica e as tarefas editoriais, algunhas das portas que habemos de cruzar os aquí presentes. E non pensedes que a especialización actúa como freo; ben o demostra Noam Chomsky, lingüísta que tivemos a oportunidade de coñecer, e que soubo levar tan ben e ergué-la ponte dende os seus traballos específicos en gramática transformacional e nos Universais da Linguaxe aos deberes da Ética e o compromiso coa Verdade con V maiúscula.
Outra metáfora reflexa, creo que dun xeito moi acertado, unha misión máis específica que, no actual mundo globalizado, nos corresponde a todos aqueles que imos traballar dende unha posición de forza, dominio e coñecemento de línguas e culturas estranxeiras. Ésta é a da evolución (no seo das figuras das Humanidades) dende unha posición de Lexisladores a outra de Intérpretes. Por suposto, non me refiro ao senso máis ‘mecánico’ da palabra ‘interpretador’: ás xa mencionadas labouras de traducción de textos. Non, estou a pensar ao respecto no importante papel de mediación intercultural que podemos e debemos desempregar e que, fluintes coñecedores dalgunhas das falas globais, especialmente o inglés no noso caso – a nova koiné e língua franca da especie-, e que armados das ferramentas da lectura crítica e desciframento, estamos en posición inmellorabel para desempeñar.

quinta-feira, abril 26, 2007

Café Bagdad-Mazarelos

Nos primeiros días da Segunda Guerra do Golfo ergueuse como un pequeniño espectro dos actos do meu idolatrado Glorioso Movimento Asambleario, a loita anti-LOU da que xa falarei por aquí algún día destes... Este acto, reminiscente das 'Asambleas das Ideas' foi o 'Café Bagdad Mazarelos', que leva inscrito na súa face o evidente carimbo de Manuel Outeiriño, cráneo privilegiado, e un forte recendo rompentil.
Por causas alleas a mín non puiden acudir á convocatoria, que aquí vos adxunto. Se algún de vós se pasou, agradeceríase unha pequena crónica.


CAFÉ BAGDAD MAZARELOS

Letras Persianas e Música Diodenal Planetaria

Chamada pola paz.
Santiago
compórtate!!!!!!

Entrada 1 euro. Queremos
ver a Hans Blix. Compre a
carcasa dun Scud, polo menos
Metédevos no choio traendo
poemas e cancións. Non se
prohíbe dicir palabras feas nen
tocar o trombón.
ostentórea
Megafonía de balde.

Resistencia á tropa americana garantida por 6 horas.
Venceremos nós (ou non)

Venres, 2º día da guerra.
ás 20.45 EN MAZARELOS


BASORA BETANZOS BAGDAD BRAGA BASORA BEADE BAGDAD BUÑO BASORA A BAÑA BAGDAD BAIONA BASORA BOIRO BAGDAD BUEU BASORA BELESAR BAGDAD VASOIRA BUSH LIXO BLAIR RECICLAXE BAZNAR FOGO

sábado, abril 21, 2007

Le Plaisir du Texte, ou da tráxica Chanson de Roland (Barthes), atropelado por un camión do reparto mentres cavilaba no gusto Fourierián do mirlitón

Non vos deixedes enganar por un título tan pomposo. A idea orixinal era emporticar estas liñas como 'Pequenas ledicias', pensando no cadro homónimo de Kandinsky, mais como é un recurso que xa empreguei noutra entrada, tiven que aguzar o inxenio sofístico para captar a vosa atención. Non que do que vou a falar esté exento da presenza do xenial critico francés e dos praceres do texto...
O estrés agudo da semana pasada impediume pasear moito polo bitácora, ou tan sequera respirar. Entre traduccións urxentes e o interesante curso de doutorado de Christopher Norris (xa falaremos dese tema con detalle noutra ocasión) ocupaba unhas 13 horas diarias. Un dos escasos praceres trala longa xornada pasada, e a por pasar ao día seguinte ('dura xornada me espera', como dixera o Damiens) era o de adicarlle uns 15 ou 20 minutos, antes do sono reparador, a (re)lectura duns anacos do 'Neuromancer', de William Gibson. Unha lectura breve, pracenteira, saboreando as palabras e o estilo e recreando o teatro espectral das imaxes. Metaforeémolo incompletamente nunha xícara de chocolate con tona ben quentiña e cunhas gotas de caña.
Na máis relaxada fin de semana, adícome aos praceres recuperados da (re)lectura doutro texto: esa encantadora peziña baixo título 'Sade, Fourier, Loyola' que entreteceu o inxenio de Roland Barthes. E por unha vez, o crítico cumpriu coa súa palabra, pois os seus textos fornecen dun pracer bastante intenso, malia que aumentado co encanto do locus amoenus das boas vistas, sentado na mesa de ferro baixo a sombra dunha laranxeira. Intenso perfume de azahar. Un pensaría que a imaxe resulta algo trillada, circulada en demasía pola alfándega da poesía hispano-árabe, andaluza e popular. Mais non deixa de ser curioso como o cisma de significado-significante só colleu a forza dunha epifanía ou cortocircuito na repousada lectura de fai unhas horas, onde a imaxe correcta e precisa da tradición literaria se xuntou, brevemente, ao goce da miña experiencia sensorial.
E como ben sabedes do meu afán por compartir as lecturas connvosco (alén de servirme os anacos como memoria virtual do que lín en distintos días da miña vida), eiquí tedes un anaco, da parte adicada a Loyola:

"A dicir verdade, a loita dos Exercicios non é contra a proliferación de imaxes, senón moito máis dramáticamente, contra a súa inexistencia, coma se, baleirado orixinariamente de fantasías (independentemente da dispersión da súa mente) o exercitante necesitara que lle axudasen a facerse con algunhas. Podemos dicir que Ignacio tómase tanto traballo para enché-la mente de imaxes coma os místicos (cristiáns e budistas) por baleirala; e se nos remitimos a algunhas das hipóteses actuais, que definen ao enfermo psicosomático coma un suxeito impotente para producir fantasías, e a cura coma un esforzo metódico para facer recuperar 'unha capacidade de manipulación das fantasías', Ignacio é un psicoterapeuta que tenta inxectar a calquera prezo imaxes na mente mate, seca e baleira do exercitante, de introducir no seu interior esa cultura da fantasía, preferíbel, malia os riscos, á nada fundamental (nada que dicir, que pensar, que imaxinar, que sentir, que crer) que marca ao suxeito da fala, antes de que o rétor ou o xesuíta fagan intervir a súa técnica e lle den unha linguaxe. En resumo, hai que aceptar a 'neurose' do exercitante".

E como o traballo apremia (máis traduccións, exposición para clase e un discurso), vóltovos a deixar. Tede paciencia. Entrementres, como xogo, podedes desnovelar/descifrar o labirinto-adiviña que representa todo texto, e que neste caso exemplifico co dormitorio da nova casa de Serra de Outes, trasunto para mín de Philae, perto da illa de Elefantina.
Un saúdo!

terça-feira, abril 17, 2007

A fin de Isaac Babel

(...) Tralo pacto de Ribbentrop, Stalin liquidou os casos de Yezhov que se estiveran a acumular, entre eles o do propio 'Morita', que confesou ser un espía dos ingleses, dos xaponeses e dos polacos. Tamén denunciou aos amantes literarios da súa muller, e deste xeito, a marca indelébel dos bicos de Yevgenia resultaría fatal moito despois de que ela mesma desaparecera da escea. Sholojov foi protexido pola sombra do propio Stalin, pero Isaac Babel foi detido, e as derradeiras palabras que lle dirixiu á súa muller foron as seguintes:
-Por favor, encárgate de que a nosa filla medre feliz.
O 16 de Xaneiro de 1940 Stalin asinou 346 condeas a morte, unha lista cos tráxicos restos do naufraxio do Gran Terror, na que se misturaban nomes de auténticos monstros cos de persoas inocentes; entre eles estaban algúns dos talentos máis sobresaíntes do mundo das artes, coma por exemplo o de Babel, o do director teatral Meyerhold, e o dun amante de Yezhova, o xornalista Koltsov (no que se inspirara Hemingway para a personaxe de Karpov na súa obra For whom the bell tolls), pero tamén o propio Yezhov, o seu irmán e os seus sobriños -que non eran culpábeis de ren-,a súa célebre amante, Glinkina, e un xerarca caído en desgracia, Eije. A maioría (anque non Yezhov) foron torturados sen piedade -coa fruición que poñían Beria e Kobulov no seu traballo- na prisión de Sujanov, o reino especial de Beria que, ironías do destino, fora noutrora o convento de relixiosas de Santa Catalina.
"Os interrogadores comezaron a empregar a forza comigo, un pobre home enfermo de sesenta e cinco anos -escribiulle Meyerhold a Molotov-. Obrigáronme a que me tumbase boca abaixo e logo mallaronme na planta dos pés e na columna vertebral cunha correa de goma. Sentáronme nunha cadeira e mallaron na parte superior dos pés... Durante os días seguintes, nos que aquelas partes do meu corpo se cubriron de grandes hemorraxias internas, volveron a mallar sobor daquela morea de contusións vermellas, azuis e amarelas, e a dor fíxose tan intensa que parecía que estiveran botándome auga fervendo por enriba... Ouveaba e choraba da dor. Malláronme o lombo... malláronme a cara, deixando caé-los seus puños con forza dende unha distancia considerábel... Aquela irresistíbel dor, emocional e física, fíxome verquer infinitas bágoas..."




Nos días sucesivos, Ulrij, o xuíz de Stalin tan amigo das sentenzas de morte, condeou a tódolos reos á pena capital nunha serie de xuízos rápidos e precipitados levados a cabo no cárcere de Lefortovo, antes de acudir a unha gala no Kremlin na que actuaron o tenor Kozlovski e a bailarina Lepeshinskaya. Babel foi condeado baixo a acusación de ser "un axente dos servizos segredos de Francia e Austria... e de estar vencellado á muller do inimigo do pobo, Yezhov". Foi fusilado á unha e media da mañá do 27 de Xaneiro de 1940, e o seu cadavre incinerado.

sábado, abril 14, 2007

Alberich III (2)

2.-GALERIE DES GLACES ou
DEATH BY FIRE - A que tenh´eu por lume d´estes olhos meus”

[mesma escea; os dous espellos, a dereita e sinistra, cúbrense de brumas e luces de cores; escoitase unha pesada voz dende o profundo dos cristais:]
VOZ: Non sempre foi así...
[as imaxes dos espellos acláranse e vense esceas do movemento ANTI-LOU: manifestacións, pancartas, asambleas, panfletos, ... En cada espello maniféstanse dúas persoas de faccións similares a ALBERICH, e que chamaremos I e II]
ALBERICH I of things past: ¿Xa ficaron tan atrás os “días da Revolución”?
ALBERICH II of things present: A SEMENTE CAEU EN TERRA FÉRTIL daquela era doado crer no proxecto ilustrado na utopía na loita nos peches escribir artigos apaixonados en exceso líricos literarios para o xornal estudantil “Asamblea” E O LUME PRENDEU VIZOSO NOS EUCALIPTOS CARBALLOS BIDUEIRAS ALTAS COPAS CAÍAN POR MILLEIROS O BATUME LEVABA ÁS LAPAS DANZANDO DE PARTE A PARTE aquel artigo perdérase sempre son os mellores os que se perden pouco antes do asalto ao reitorado o linchamento frustrado de Darío VIL SÁTRAPA barba-de-cabrón augurabamos nel na sangue/tinta das súas liñas unha Salamina estudantil contra o reitor persa que só choraban os lacaios do poder os coros de cobardes “Land of the East thou mournest for the host / Bereft of all thy sons, alas the day! / For them whom Xerxes led hath Xerxes lost-- / Xerxes who wrecked the fleet, and flung our hopes away! / How came it that Darius once controlled, / And without scathe, the army of the bow, / Loved by the folk of Susa, wise and bold? / Now is the land-force lost, the shipmen sunk below!” a divina Salamina non chegou aínda que medrase a túa paixón por ela a túa paixón por ela fora maior que a de tódolos teus anos de mediocre militancia política só pasaron uns anos dende o ardente LUME
ALBERICH III (incómodo): falar de revolución é excesivo un crime un insulto chámalle como moito alegre algarada estudantil é o mellor das revoltas dos estudantes nunca nos xogamos nada sempre manteñen espírito lúdicofestivo o ex-reitor era é será sempre será segue sendo unha persoa desprezábel
ALBERICH II: CAÍAN COS MONTES AS CASAS AS MURAIAS FORTALEZAS A CIDADE DE PEDRA A PEDRA MESMA ARDÍA COMO GASOLINA CARBÓN VELLO LEÑA SECA lembra as Asambleas das Ideas OS DEUSES DA ESFERA SUBLUNAR SACUDÍAN AS TÚNICAS, PORQUE OS FOGOS FATUOS CORRÍAN TAMÉN DETRÁS DELES
ALBERICH III: só gañamos do noso lado pequenos desterrados do Olimpo Eles os escasos profesores que colaboraron connosco tampouco se xogaban gran cousa e coma nós xogaban a revolucionarios qué lonxe fica aquel París a súa loita era tan sideral como a nosa doutra banda admitirei que eles son serán sempre serán seguen sendo os únicos profesores que merecen o calificativo de mestres
ALBERICH II (malvado): non o dicía por iso volta a memoria o recordo a lembranza as Asambleas celebrábanse na Quintana tí estabas bébedo cos aires da revolta bebías ebriedade emotiva constante E ASÍ ALBERICH-NERÓN-PETER USTINOV CONTEMPLABA ARROBADO A CONSUNCIÓN DA CIDADE E DO PASADO E CANTABA UN CANTO NOVO PARA O SEÑOR CÓMO PODEMOS CANTAR SE ESTAMOS EN TERRA EXTRAÑA MAIS A REVOLUCIÓN É A TERRA DE TODOS PALPAS A LIRA E MENTRAS CAEN OS OUTOS EDIFICIOS E FOXEN AS XENTES POLAS RÚAS BERRAS/DESAFINAS “OMNIVORA FORZA ATROOOOOZ” e á saída namóraste perdidamente da Deusa Fenicia
[Silencio incómodo de Alberich III]
ALBERICH I (irónico): ou grande autocompasivo permite que che refresque a memoria MAIS O LUME TAMÉN ASALTOU CONSUMIU DEVOROU A QUEN O AMABA E NON FACÍA DISTINCIÓNS UNS OUTROS TODOS ERAN MATERIA PRA QUEIMA e ti tamén, Bruto OU MELLOR POBRE ALBERICH-GLAUCE-CREON-CREUSA! CORRE A FOGUEIRA TRAS DE TI ABRÁZACHE ÉNTRACHE POLOS OLLOS POLA BOCA POLOS POROS APÉRTASE A TI COMO HEDRA OU CELOSA NAMORADA “WHY, SHE WOULD HANG ON HIM AS IF INCREASE OF APPETITE HAD GROWN BY WHAT IT FED ON!” DICÍA HAMLET UN TRAXE IGNÍFUGO QUE GORECE-CONSUME FONTE DE SEDE CANTO MÁIS BEBES MÁIS SEDE DÁ E AGORA O TRAXE COMEZA A QUEIMARCHE: “NOW THE GOLD OF COLCHIS CLOSES HER PORES / PLANTS A FOREST OF KNIVES IN HER FLESH / NOW SHE SCREAMS DO YOU HAVE EARS FOR THE SCREAM / AND STILL SCREAMS ARE YOU LAUGHING I WANT TO SEE YOU ALL LAUGH / MY PLAY IS A COMEDY DO YOU LAUGH” polas túas veas corre a semente do amor a apócema máis potente que destilan os ollos de Medea-Astartté a bruxa da cólquida a do irmán esnaquizado nos brazos Ela a que é experta en velenos
ALBERICH III: coñecíaa de vista parecérame atractiva dunha beleza estraña pouco canónica probablemente non tivera significado nada para min de non ser pola asociación inconsciente que fixen dela ese día coa Revolución algo tópico no fondo porqué sempre pensamos na Revolución como unha muller (irónico) será que o eterno feminino / turra de nós para o alto
[pausa; un tenue resplandor de lume foise apoderando do salón mentres durou o diálogo, mais agora resulta cada vez máis evidente; a brétema inicial foise tornando fume e a luz branca en vermella]
ALBERICH III (amargo): non me amaba e a revolución fracasou HA!- ZERTRÜMMERT! ZERKNICKT! / DER TRAURIGEN TRAURIGSTER KNECHT!
ALBERICH I: non tiña ningunha obriga de amarche
ALBERICH II: nin a Revolución de triunfar qué Revolución triunfou a REVOLUCIÓN É UNHA LUNÁTICA ESPIDA TOCANDO O BANDONEÓN DA MEMORIA A REVOLUCIÓN DEVORA OS SEUS FILLOS
ALBERICH III: xa o sei
[mentres cantan a seguinte cantiga galego-portugesa, pola esquerda entra, como unha sombra e sempre en segundo plano, a REVOLUCIÓN-DEUSA FENICIA, espida e con bandoneón; toca nel, como acompañamento á cantiga, unha peza melancólica-melodía de tango; o fume cúbreo todo e o crepitar de chamas vaise facendo pouco a pouco enxordecedor]
ALBERICH I (canta): Amor, em que grave dia vos vi, / pois [a] que tam muit´a que eu servi, / ja mais nunca se quis doer de mi; / e pois me tod´este mal por vós vem, / mha senhor aja bem, pois est assi, / e vós ajades mal e nunca bem.
ALBERICH II (canta): Em grave dia que vos vi, amor, / pois a de que sempre foi servidor, / me fez e faz cada dia peior; / e pois ei por vós tal coita mortal, / faça Deus sempre bem a mha senhor, / e vós amor, ajades todo mal.
TODOS: Pois da máis fremosa de quantas som / [ja mais] nom pud´aver se coita nom, / e por vós viv´eu em tal perdiçom / que nunca dormem estes olhos meus, / mha senhor aja bem por tal razom, / e vós, amor, ajades mal de Deus.
[escuro]

quarta-feira, abril 11, 2007

Cthulhu e R' lyeh

For is it to be thought, that man is either the oldest or the last of earth's masters, or that the common bulk of life and substance walks alone. The Old Ones were, the Old Ones are, and the Old Ones shall be. Not in the spaces we know, but between them, They walk serene and primal, undimensioned and to us unseen. Yog-Sothoth knows the gate. Yog-Sothoth is the gate. Yog-Sothoth is the key and guardian of the gate. Past, present, future, all are one in Yog-Sothoth. He knows where the Old Ones broke through of old, and where They shall break through again. He knows where They have trod earth's fields, and where They still tread them, and why no one can behold Them as They tread. By Their smell can men sometimes know Them near, but of Their semblance can no man know, saving only in the features of those They have begotten on mankind; and of those are there many sorts, differing in likeness from man's truest eidolon to that shape without sight or substance which is Them. They walk unseen and foul in lonely places where the Words have spoken and the Rites howled through at their Seasons. The wind gibbers with Their voices, and the earth mutters with Their consciousness. They bend the forest and crush the city, yet may not forest or city behold the hand that smites. Kadath in the cold waste hath known Them, and what man knows Kadath? The ice desert of the South and the sunken isles of Ocean hold stones whereon Their seal is engraven, but who hath seen the deep frozen city or the sealed tower long garlanded with seaweed and barnacles? Great Cthulhu is Their cousin, yet can he spy Them only dimly. Iä! Shub-Niggurath! As a foulness shall ye know Them. Their hand is at your throats, yet ye see Them not; and Their habitation is even one with your guarded threshold. Yog-Sothoth is the key to the gate, whereby the spheres meet. Man rules now where They ruled once; They shall soon rule where man rules now. After summer is winter, and after winter summer. They wait patient and potent, for here shall They rule again.
(The Dunwich Horror, H.P. Lovecraft)

sexta-feira, abril 06, 2007

O Señorito da Reboirana facendo das súas...

Estou a cavilar que, para ter unha bitácora adicada ao Señor do Pazo de Trasalba, os meus vicios de cosmopolita sen raiceiras lévanme a falar ben pouco del. Por iso decidín dar comezo a unha sección fixa (a primeira! Yeee, Haw!!), na que se incluirá unha entrada mensual adicada á vida e obra de Ramón Otero Pedraio.
E para estrear, un anaquiño picante do 'Señorito da Reboraina', a derradeira novela que escribiu e na que se glosan as singulares aventuras do fidalgo don Xoán Manuel Pereira de Castro, incluíndo a súa breve estadía como embaixador no Imperio Manchú e o seguinte idilio oriental...


-¿Queres o meu amor? Eu non cho negaría. Mais non miras nin amas a unha muller calquera. Son máis ilustre e desditada do que unha princesa das vosas traxedias. Considera, corvo mariño do mar de Vigo, que en ti e en min pode estribar o triunfo do dragón marelo da vella China sobre o bárbaro dragón negro da Tartaria. ¿Miraches a grande árbore que figura columna no salón? E á árbore do nos destino, o eixe da China, o salvado polos fieis; aínda el pode callar nos froitos madurecidos cada dez séculos, en cuio cerne virá ó mundo a cría nova do dragón marelo. Ou, se ti queres, pode na primavera florecer, no outono deitar o froito; e para a outra sazón das rosas, ser espaventado para o deserto, corrido coma can sarnoso, o dragón tártaro... ¡Se te atreves! Polo meu amor...
O da Reboraina preguntaba xa con impaciencia o que había que facer, rubir ó Himalaia ou pelexar cun exército de demos, mirando como a dona medio se espía. Ela díxolle:
-Hai na cambra escura, mergullada nos ensoños do opio, a derradeira princesa, tola e rara, dos Ming. Ten de ser amada por un bárbaro do Occidente que lle guste; ten o sangue do seu razo, despoixa do sacrificio do amor, ser mesturado co sangue do brazo do galán, metido na árbore sagrada, inxectado por un procedemento científico que, dentro de moitos anos, cando deades con el, teredes os bárbaros -¡perdón, meu don Xoán Manueliño!- por descuberta vosa... Non penses se hai ou non hai froito do voso amor; a misión da porca telúrica e primixenia remata no acto do amor, a súa virtude finda co bico do occidental, está no seu sangue, e despois ela morrerá, ou podrecerá en montón de esterco. A enerxía redentora pasa á saiba da árbore e á mazá que leva no seu cerne o dragón...
A don Xoán Manueliño non lle pareceu dificultosa a obriga. Nin se pediu xuramento relixioso nen houbo puñal nen copa de pezoña. Ben comprendía ser os chineses uns bos volterianos, un chisco compracentes para as imaxinacións do pobo e os símbolos dos sacerdotes. Dixo, sorrindo, que si, e ata se encandilaba unha miga pensando no amor dunha princesa, aínda que non fora ningunha flor de pazo... Mais cando dous ó figurar médicos, polos anteollos e os aneis, e outros dous semellantes a leguleios, pola velleza dos pergamiños e as cricas, o levaron á cambra escura ou caverna onde xacía a porca sagrada, telúrica e primixenia, estivo a piques de fuxir como dun polbo ó bañarse na praia de Cesantes. Non hai no Erebo e diccionarios do Inferno epítetos de abondo para describila. Só con ela, nunha luz submarina, aquela cousa manifestou cos brazos pelexudos e foles e os ollares de birolla o seu gusto polo bárbaro "Corvo mouro do mar de Vigo"; e gracias ó talento de Tchun-Tsieou, que se reflexou espida nun espello por tras da morea de almofadas do tobo da princesa, puido o fidalgo, medio rindo, medio sufrindo, asaltar aquela Bastilla de aspavento, de cuia fazaña saíu con menos barbas, con dentadas de tiburón nas fazulas e a noxenta impresión de terse fregado no bandullo dunha elefanta posta de costas.

terça-feira, abril 03, 2007

Mmmmmúsica

Pensei que me ía a librar das redes que teceron, mais non foi tal. E xa que a pequena robota medio eslovaca me convidou ao tema este das cancións eróticas, non pode un declinar a participación, anque sexa pola preguiza de idear unha boa excusa. Dez cancións son bastantes cancións, mais confío en que Youtube me surta de exemplares ilustrativos... Valla por diante, iso sí, que como malvado opresor falócrata, patriarcal, eurocéntrico, racionalista, branco, culturalmente colonizado polo Imperio e todas esas cousas, o erotismo éntrame máis polos ollos que polas orellas. 

Comezaremos co 'Gloria' de Patti Smith, unha orixinal versión sobre un tema de Van Morrison ao que lle reescribiu poéticamente a letra. O tema encabezaba o seu primeiro disco, 'Horses', e vale como exemplo do que dicía ela sobre o bo Rock & Roll: é practicar o sexo cunha morea de xente ao mesmo tempo.  Malia ter amigos o suficientemente dexenerados como para atopar atractiva á pacatísima Julie Andrews de 'The sound of music', a canción 'My favourite things', jazzeada por John Coltrane está ben, e podes imaxinar mulleres máis coquetas e sexuais danzando ao seu paso. Alén, o título é apropiado, e inclúe a sombra ausente dunha das cousas favoritas: a cópula considerada como unha das belas artes. Certamente, 'My ding-a-ling' de Chuck Berry é máis unha cómica defensa da masturbación ('sexo coa persoa que máis queres' dixo Allen) do que unha epopea erótica; 'Maybelline' iría mellor, mais non quero facerlle progadanda á compañía do colaborador dos Nazis... Meténdonos máis en pomada, estraio agora 'Kentucky Woman' do 'Book of Taliesyn' de Deep Purple (gran e psicodélica portada a dese disco, amais), co que percorremos os fértiles campos do Heavy, ao que chegou de xeito inverosímil FraVernero na pescuda de cancións de temáticas arredor de Tolkien ou Lovecraft...


'While my guitar gently weeps' é ao meu ver a mellor canción de George Harrison, antes de que lle dese salvaxemente polas ragas interminables e o misticismo Hindú. Nesta ocasión traballa a guitarra que dá gusto, e faime pensar nesa musa popeira que foi Patti Boyd, que fixo sufrir a Eric Clapton, mellor guitarrista que Harrison, as coitas do amor non correspondido ("quien no tuvo (des)dichas heroicas" dicía o poeta, anque no meu caso particular non as afogaba con heroína...), e que deron lugar á famosa 'Layla'.
Por suposto, todo un clásico, e que profundiza no baleiro da non correspondencia ou simplemente do abismo entre a promesa de pracer e felicidade infindas e as limitacións de realidade (ao tempo que seo ritmo apuntala esas mesmas promesas) é o 'Satisfaction' dos Rolling Stones (co cal volvemos, amais ao narcisimo autocentrado da canción de Berry).
Anque sexa repetir aos Beatles, non podo resistirme a meter a canción 'Honey Pie' do Disco Branco, o que máis me gorenta deles, seguramente pola estrema mistura de estilos. Neste caso toca unha peza estilo Ragtime, que sempre me imaxinei cantándolle, cun contrapunto irónico, a algunha das miñas Amadas Inmortais.
Como fanático entusiasta de Bob Dylan (home que ten a habilidade de atraer moitos entusiastas fanáticos), véxome na obriga de escoller unha de entre as súas... Girl from the North Country contén o toque de tristeza lírica, evocación e pouca causticidade axeitadas.
Last not least, podemos rematar con 'I wanna be your dog' desa superavó que é Iggy Pop (como brincaba no Monte do Gozo o animal, e qué peito cos anos que ten e as drogas que tomou...), co que concluímos un fín de festa intenso, suoroso e lixeiramente masoquista...
Fica tan só pasar o testigo (incluíndo as consabidas promesas e ameazas: esta cadea leva en pé dende o primeiro milenio, rachala traerá sobre a túa bitácora as doce pragas, spam interminábel e poucos lectores, etc...). Polo que vai para:
Pris
As Lauridinhas
Suroeste
Lord Elric
Soños de Delft

sábado, março 31, 2007

Joan Miró

O meu idilio co arte abstracto ven de lonxe*. Lembro a primeira vez que me enfrontei en serio cunha peza non figurativa: tratábase dunha versión en branco e negro da primeira acuarela abstracta, de Wassily Kandinsky. Malia o rexeitamento inicial, o que me fascinou da peza foi, quizaves, o reto intelectual de comprendela. Deu comezo entón a caza de libros e láminas de arte, incluído o tratado "Do Espiritual na Arte" e o libro de Taschen adicado ao pintor ruso. E conseguino: fiquei prendado del ata o día de hoxe (época na que segue sendo, discutíbelmente, o meu pintor favorito), mais ao tempo abríronseme as amplas portas da Abstracción: o Suprematismo bolchevique de Malévich, as formas puras e ascéticas do movemento De Stijl, as poéticas 'action paintings' de Pollock e o Expresionismo Abstracto, ou as bandas monócromas de Rothko...
Na época en que estaba no Instituto escribira un pequeno artigo na revista Casa da Gramática de afán proselitista e intitulado un tanto arrogantemente "Como entender un cadro abstrato". Despois dunha breve introducción da Vangarda pasaba a falar das 3 figuras que máis me chistaban daquela: Kandinsky, Malévich e Miró. Non estivo exento de anecdotario o artigo ese: sen que eu o soubera, os maquetistas tiveron a ben sorprenderme con tres dibuxos a cor que o complementaban perfectamente: a 'Impresión número 5', a 'Composición Suprematista' e a 'Libeliña de élitros vermellos perseguindo a unha serpe que se desliza en espiral cara un cometa'. Tamén foi o comezo dunha cómica discusión (clásico retorno á lea entre críticos e artistas) cun pintor, amigo dun amigo, que discrepaba das cousas que dixera.
O artigo, como podedes supoñer, non era gran cousa, mais un sempre lle retén ese cariño que se lle ten aos fillos, por deformes e malos que saian. Por iso vos castigarei hoxe, alén de coa imaxe, cos lugares comúns que trazara para divulgar a pintura de Miró...







 
















-Miró: É o principal surrealista abstracto. Os seus cadros son deliciosamente coloristas e de cores vivas (vermellos, marelos, azuis) cubertos de extrañas formas (como estrelas, lúas...) que proveñen da realidade pero repartidas ó chou e sen un aparente sentido.
Miró, catalán, mete nos seus cadros a luz mediterránea. Como surrealista, gústalle reflectir nas súas obras o subconsciente, o mundo dos soños e alucinacións, todo o máxico e o absurdo. Para conseguir isto válese do automatismo psíquico: colócase diante do lenzo e pinta o primeiro que se lle ven á mente, sen planealo. Para iso, recoñecían os seus compañeiros pintores, tiña unha habilidade prodixiosa. Miró deulle ó Surrealismo un sentido humorista e "infantil" de fantasía, cos seus signos, animais, cores e formas. Todo é froito da súa grande imaxinación, e dá lugar á creación do universo persoal de Miró, reflectido nos seus cadros. En definitiva, ábrenos a porta a un mundo cheo de grande simbolismo, "poético e colorista".


*En realidade, o meu primeiro contacto co arte abstracto pode retrotraerse algo máis, a unha carpeta con dibuxos de Mondrian que levaba a clases de Inglés con 7 anos, ou á entrada na Crónica da Humanidade adicada á 'Outra Revolución Rusa", na que aparecían as formas flotantes do Suprematismo...

quarta-feira, março 28, 2007

Salt Lake City - Jean Baudrillard

Na liña da pequena homenaxe que fai uns días insertábamos co gallo da morte do intelectual francés, hoxe podedes ler esta traducción dun anaquiño do seu libro 'America', unha peza curiosa, mistura de postais hilarantes e poéticas observacións sobre a que Baudrillard chama a 'única cultura primitiva que queda - a nosa".

SALT LAKE CITY

Pomposa xeometría Mormona. Marbre por todos lados: funeral, inmaculado (no Capitolio, no órgano do Centro de Visitas). E nembargantes, tamén unha modernidade Los-Angélica (con tódolos chirimbolos necesarios para crear un confort minimalista e extraterrestre). A cúpula coroada con Cristo (tódolos Cristos eiquí están copiados de Thorwaldsen e parécense a Bjorn Borg) parece sacada de Encontros na Terceira Fase: relixión como efectos especiais. De feito, toda a cidade ten a transparencia e a antinatural e alieníxena limpeza dunha cousa do Espazo Exterior. Unha abstracción simétrica, luminosa, todopoderosa. En cada encrucillada na zona do Tabernáculo -todo rosas e marbre, e marketing evanxélico- canta un reloxo de cuco electrónico: tal obsesión Puritana é sorprendente baixo esta calor, no corazón do deserto, a carón dun lago de chumbo, as súas augas tamén hiperreais pola pura densidade do sal. E máis alá do lago, o Gran Deserto do Lago Salgado, onde tiveron que inventar a velocidade de coches modelo para enfrontarse á absoluta horizontalidade... Mais a cidade en sí mesma é como unha xoia, co seu aire puro e a inmersión en vistas urbás máis sorprendentes que as de Los Angeles. Qué brillantez máis chocante, qué veracidade máis moderna amosan estes Mormóns, estes banqueiros ricos, músicos, xenealoxistas internacionais, polígamos (o Empire State de New York ten algo deste mesmo Puritanismo funerario elevado á enésima potencia). É o orgullo capitalista e transexual deste pobo de mutantes o que lle da á cidade a súa maxia, igual e oposta á de Las Vegas, a gran prostituta do outro lado do deserto.

segunda-feira, março 26, 2007

O Komkitch noso de cada día dánolo hoxe...

Para os habituais desta casa xa é ben coñecida a súa tortuosa afición non só á ideoloxía marxista, senón á súa estética.
Rematada a biografía anecdótica de Simon Sebag Montefiore sobre a Corte do Tsar Vermello (teño outra entrada na recámara sobre os escritores tirada dela que gardarei para máis adiante...), estou pensando agora en botar man a unha de tres opcións: as memorias e cartas de Felix Edmundovich Dzerzhinsky ('Felix de Ferro', o heroe revolucionario incorruptíbel e primeiro encargado da Cheka), os 'Arabescos Filosóficos' de Nikolai Bukharin, o fillo predilecto do Partido, ou a presunta novela deste último que, segundo as miñas fontes, acaba de saír en castelán (Editorial Pre-textos).
Despois están os libros a sacar da biblioteca universitaria. Lembro de pasada unha voluminosa historia da Terceira Internacional que teñen no fondo de Historia (o malo é que está en francés), e debería comprobar se teñen algunha peza do bolchevique heterodoxo e proletkulteiro Alexandr Bogdanov (autor da novela comunista de ciencia ficción Estrela Vermella e de investigacións sobre Cultura e Marxismo e sobre a disciplina por el creada da Tectoloxía, unha importante precursora da Cibernética).
Nembargantes, a miña lista da compra inclúe algo máis que ranciadas (tamén estaría ben pillar un libro de Babha ou o 'Death of a discipline' de Gayatri Chakravorty Spivak), e como teño que alternar o meu tempo entre as distintas aficións, o máis probable é que me dedique a outras lecturas durante os próximos días.
Non me esquezo de engadir o necesario elemento de Kitch Socialista (ou Comunista), que hoxe transmuta en forma oriental, para os fans da alteridade. O seguinte é un cartaz do Partido Comunista de Bangladesh, conmemorando o 50 aniversario do movemento Tebhaga, unha exitosa campaña de axitación que desenrolou o Partido no que daquela aínda era Bengala co obxeto de limitar o poder dos terratenentes.
Outro día, outra cousa.

Saúde!

[addendum: a día de escribir esta nota -26 de xaneiro do 2018- lamento que o devalar das ondas virtuais fixo desaparecer a imaxe que mencionaba]

quarta-feira, março 21, 2007

Koba, Mandelstam, Pasternak

A ilusión do desxelo veuse confirmada cando Yagoda se presentou na casa de Stalin e recitou un poema de Osip Mandelstam que, do mesmo xeito que a súa amiga, a fermosa poetisa de Leningrado Anna Ajmátova, escribía versos dunha claridade emocional abraiante e que seguen brillando no medio desa penumbra da humanidade como destellos de sinceira honradez. Naturalmente, a ámbolos dous custáballes adaptarse á mediocridade soviética.
Yagoda pagou a Mandelstam co irónico cumprido de aprenderse de momeoria o seu poema, dezaséis versos nos que Stalin era condenado e convertido en obxeto de escarnio, chamándoselle bigotudo "rupestre morador do Kremlin" e "matador de labregos", cuxos "grosos dedos" eran tan "aceitosos coma vermes". O poeta Demian Bedni queixáraselle a Mandelstam de que Stalin deixaba a pegada graxenta dos seus dedos nos libros que constantemente lle pedía emprestados. Os demais dirixentes eran "unha banda de xefazos de finos pezcozos", verso que escribiu Mandelstam ao darse conta de que o pescozo de Molotov sobresalía do da súa guerrera e do pequena que tiña a cabeza. Stalin sentiuse ofendido, malia comprender o valor do poeta. Daí a despiadade orde enviada a Yagoda, que parecía referida a unha porcelana de gran valor: "Debe ser conservado, pero aillado".
A noite do 16 ao 17 de Maio, Mandelstam foi detido e condenado a tres anos de desterro. Namentras, os amigos do poeta correron a pedirlle axuda aos mecenas que tiñan entre os xerarcas bolcheviques. A súa muller, Nadezhda, e o poeta Boris Pasternak apelaron a Bujarin en Izvestiya, mentres que Ajmátova foi recibida por Yenukidze. Bujarin escribiulle unha carta a Stalin dicindo que Mandelstam era un "poeta de primeira clase... anque non demasiado normal... PS. Boris Pasternak quedou absolutamente estupefacto pola detención de Mandelstam e de que ninguén saiba ren". Un detalle sumamente revelador é que Bujarin lle lembraba a Stalin que "os poetas sempre teñen razón, a historia está da súa parte".
-¿Quen autorizou a detención de Mandelstam? -exclamou Stalin-. ¡Que vergoña!
No mes de Xullo, consciente de que a nova da interese amosada no asunto ía a propagarse coma as ondas na superficie dunha lagoa ante a proximidade do congreso de escritores, Stalin chamou por teléfono a Pasternak. As chamadas que lle facía aos escritores tiñan xa o seu propio ritual. Poskrebishev telefoneaba primeiro para avisar ao destinatario da chamada de que o camarada Stalin quería falar con el: debía agardar. Cando se produciu a chamada, Pasternak atopábase no piso colectivo que ocupaba e díxolle a Stalin que non o daba escoitado ben, porque no pasillo había uns nenos berrando.
-O caso de Mandelstam estáse a revisar Todo vai ir ben -dixo Stalin, antes de engadir-: Se eu fose un poeta e un compañeiro meu tivera problemas, faría calquera cousa por axudalo. -Pasternak tentou, como é natural, definir o seu concepto de amizade, pero o primeiro secretario interrumpiuno-:
Pero é un xenio, non?
-Iso non é o que importa.
-Entón, que é o que importa?
Pasternak, que se sentía fascinado por Stalin, dixo que desexaba entrevistarse con el e latricar un pouco.
-Sobre qué? -preguntoulle este.
-Sobre a vida e amorte -respostou o poeta.
Stalin, cheo de perplexidade, colgou. En calquer caso, a conversa máis significativa tivo lugar máis adiante, cando Pasternak tentou convencer a Poskrebishev que o puxera outra vez en comunicación. O asistente negouse a facelo. O poeta preguntoulle entón se podía repetir o que falaran. A resposta foi un sí contundente.
Stalin gabábase de ser un gran entendido: "Indubidábelmente trátase dun gran talento" dicía nunha carta a propósito doutro escritor. "É sumamente caprichoso, pero así son as persoas que posúen un don especial. ¡Que escriba o que queira e cando queira!".
A extravagancia de Pasternak pode que lle salvase a vida, pois máis tarde, cando se propuxo a súa detención, parece que Stalin retrucou:
-A ese deixádeo en paz. Se está nas nubes!

sexta-feira, março 16, 2007

quarta-feira, março 14, 2007

Indoeuropeística - O Oso

A palabra para "oso" ten tamén algúns problemas. Soe dicirse que en Indoeuropeo era *rkþos. Mais históricamente, este termo falta en moitas das súas línguas. Os seus principais testemuños son sánscrito ŕksas, armenio arj, grego άρκτος, albanés ari, irlandés art e latín ursus, de onde deriva o noso oso. Malia que a palabra está ausente en moitos e importantes grupos coma o xermánico, o báltico e o eslavo, non pode poñerse en dúbida a súa ascendencia indoeuropea ao estar testemuñada en ámbolos dous estremos -oriental e occidental- do conxunto das línguas indoeuropeas. A explicación da súa ausencia en tales línguas debe buscar noutros eidos. Tamén entre os indoeuropeos era o oso un animal sagrado, totémico, e a súa figura inspiraba respecto e temor, ate o punto de que se evitaría pronunciar o seu nome. Este tipo de comportamento énos coñecido noutros ámbitos relixiosos e culturais. Os xudeos, por exemplo, evitaban pronunciá-lo nome do seu deus, que remataron por sustuír por unha perífrase: Yaveh, "o que é". O carácter sacro do oso entro os indoeuropeos conservouse ate épocas históricas nalgúns pobos. Entre os celtas da Galia existía unha deusa "osa" da que deixou testemuño unha inscripción latina Deae Artioni "á deusa osa". Entón, entre os indoeuropeos existiu a tendencia a evitá-lo nome do oso. E coñecemos incluso a perífrase -ou mellor, unha das perífrases. coa que se sustituía: consistía nunha palabra composta, que entre os indoeuropeos eran abondosas, co significado de "comedor de mel". En sánscrito conservouse tanto o nome xa citado como o da perífrase: madhvád. Entre os eslavos, a tendencia a evitá-lo nome do animal debeu de tornar en completa proibición, de tal xeito que o nome se perdeu e só ficou a perífrase: medu-edб, "o comedor de mel". Por razóns similares debeu de ser sustituída a vella palabra indoeuropea para oso nas línguas xermánicas, onde o inglés bear e o alemán Bär derivan dun mesmo adxetivo indoeuropeo de cor, *bheros "castaño, pardo", qu se aplicaba a diversos animais con esta cor no pelello. Pola contra, o nome indoeuropeo de oso atópase no vasco hartz "oso", malia que o vasco, como é ben sabido, non é unha língua indoeuropea. Do mesmo xeito atopámolo como nome propio de persoa -Harsus- na Aquitania prerromana que, segundo sabemos hoxe, estaba poboada polos antergos dos vascos e que falaban unha lingua que podemos chamar sinxelamente vasco antigo. No vasco debeu de entrar esta palabra coma préstamo das linguas celtas polas que estaba rodeado tanto nas Galias como en Hispania.

segunda-feira, março 12, 2007

Žižek en Compostela

Sochantre, gosto máis de ouvirche ca de fornicar
Álvaro Cunqueiro



O venres pasado, o furacán Žižek boureaba por Compostela. Podedes topar crónicas do suceso na edición dixital do País e na páxina do Consello da Cultura Galega. Eiquí, pola contra, imos tan só a darlle unha lixeira volta ás ideas, pensamentos, sensacións que o Filósofo-Espectáculo xerou en FraVernero, un dos moitos asistentes ao acto.
O primeiro, confirmar que o esloveno é todo un showman de pes a cabeza, como predicían os videos en rede das súas conferencias. Hiperactivo, suoroso, parecía que acababa de chantarse doce doses de adrenalina nas veas; as ideas escapaban como balas de metralleta ou chispas de cortocircuito, encendendo ao público cunha habilidosa mestura de cultura pop, psicoanálise lacaniá e marxismo vulgaris. Alomenos comigo a súa estratexia de seducción funciona (non será alleo a isto, nembargantes, que a malia os meus denodados esforzos por converterme nunha persoa normal, a mostra de intelixencia estrema excítame do mesmo xeito que a proximidade dunha muller de beleza evidente).
Parte dese carácter espectacular é a que lle leva, supoño, a buscar escaparse continuamente do guión: o texto proposto como tal, que nos colgaran días antes na páxina do Consello foi, por suposto, obviado na súa case totalidade. Unha danza frenética levounos por moitos dos exempla que ilustran sobretodo o seu 'Repetir Lenin', cousa que podía comprobar doadamente calquera que tivese a súa lectura fresca (ou a falla diso, que tivese o libro a mán).
Chamaba tamén a atención o seu forte carácter agonal: boa parte da charla (e do coloquio) incluía unha intensa loita cara a cara coa maior parte dos intelectuais (pos)modernos, incluídos amigos seus. O exemplo emblemático incluiu unha crítica feminista á que ao aparecer puxera a caer dun burro nos seus primeiros traballos e coa que pasou pola situación embarazosa de pedirlle desculpas. Os ataques variaban da benevolente discrepancia (cun Badiou, por exemplo) a unha maior dureza (Hardt e Negri, aos que veu a definir indirectamente coma 'atrapados no pozo cenagoso do pensamento feble e do mesianismo infantil 'a revolución ás portas') ata a descalificación máxima, que se reservou para Emmanuel Lévinas, cuxa ética era equiparada ao 'mal absoluto', ou alomenos, a un proxecto contra o que Slavoj se posicionaba á contra con unllas e dentes.
Un detalle menor que pasou desapercibido, mais que escureceu en boa parte unha das imaxes coas que fedellou o señor Žižek é, ao meu ver, as súas verbas arredor do 'veciño' a coñecer, legado da tradición Xudeo-Cristiá e nó fulcral en debates do Outro. O chiste que se perdía é que a palabra sae dunha expresión feita na Biblia inglesa, que traduce o que nos pasamos por 'Ama ao teu irmán' por 'Love thy neighbour'. Non foi o único problema de traducción, sendo o outro a chapuceira cabina que montaron para a ídem espontánea, coa voz do esforzado homiño escoitándose en toda a sala, sen cascos, case ao mesmo nivel que a do Filósofo. Un eco molesto (e non falamos de Umberto...), o cal sería tamén un xeito breve, en 3 palabras, de definir toda a conferencia do esloveno. Un eco molesto para os defensores da Democracia Liberal, e do pensamento Feble.
Pra rematar, fica aledarse por conseguir levar a Žižek a unha posición algo máis clara e menos contradictoria no que ás súas ideas (e ideais) políticos se refire, xa que tende a ser esquivo como unha anguía ao respeito: provocadores títulos retromarxistas dos seus libros, e coqueteos con imaxes do Stalinismo e cos conceptos do Hismat-Diamat que non esconden unha posición tremendamente crítica co Socialismo Real e coa imposibilidade de repetir algunhas das prácticas do seu legado (algo que tamén se podía sacar da explicación final do título 'Repetir Lenin' no libro homónimo). En definitiva: “Pode que sexa mago”, ironizou o pensador, “pero non teño sombreiro nin coello que sacar del. Fico sendo un marxista no sentido de que o capitalismo global, hoxe por hoxe, aínda ten unhas tensións antagónicas no seu interior e a día de hoxe non foi capaz de resolvelas”.
Mentres seguimos agardando polo Mesías (Benjaminián) e confiamos na estratexia das favelas e do comandante Chávez, déixovos coa imaxe do documental-película que fixo e que me tarda ver.

sexta-feira, março 09, 2007

Coma Lobos - Carlos Casares

Atendendo ao convite de Marcos, decidimos incluír hoxe como pequena homenaxe a Carlos Casares, finado fai 5 anos, o seu relato 'Coma Lobos', parte do libro 'Vento Ferido', no seu día unha das mostras máis interesantes da Nova Narrativa Galega.
Fai 5 anos asistíamos ao homenaxe na Igrexa de Bonaval. Hoxe, moitas bitácoras galegas acenden outro facho e pezas de música polo Limao tristemente partido.


Agora pasóu xa e non hai paragüeiro que o arranxe i é millor calar por si acaso, por si volven e te untan e che dín veña vostede connosco, que cho poden decir, e te levan, que te poden levar e métente alí naquil cuartiño e pregúntanche ¿ónde estaba vostede o sábado ás dúas da mañá?, eso por che preguntar algo, e ti non sabes qué decir e sóltanche un viaxe i aguantas porque inda que non queiras, aguantas, Eduardo, aguantas ou te perdes, aguantas como aguantan todos, anque despois os amigos che digan que ti non tes o que ten que ter un home porque si mo fan a min mórdolles o corazón, que todo o mundo é moi valente, todo o mundo, pero xa se víu que cando entraron na taberna e preguntaron polo Roxo, ninguén se atrevéu a defendelo i eso que todos eran amigos dil, pero cando lle dixeron Roxo, veña vostede connosco, ninguén protestóu. I agora o Roxo está podrecendo i o mal foi dil que morréu por se meter onde non debía, que o tiñamos ben avisado, que lle tiñamos ben dito mira, Roxo, que vas acabar mal, mira que vas por mal camiño, pero il era testarudo e non fixo caso, porque volta que todos os homes somos iguales e que temos dereitos, home sí, eso sabémolo todos, me cago na puta, tamén o sei eu, pero non se pode falar, que non, home, que non se pode i hai que aguantar e deixar os dereitos i as valentías a unha beira e si mexan por ti, deixa que mexen, que pró que han levar... E de nada che val que vaias alí e lle digas aiquí estóu eu que son irmau do Roxo e veño a lles preguntar qué fixeron do meu irmau, que lle como o figado ó desgraciado que fose, que non che val de nada e vanche decir que eles non saben, que alá o xuez i ó millor cóllente e mañá apareces ti tamén tirado nunha cuneta. I ó que te azuce e che diga que non eres home, que non eres merecente de ser irmau do Roxo, dille que cale, que a vida é así i o que manda, manda i o que non, non manda nada, dígocho eu, Eduardo, dígoche de corazón que a ti non te nomearon pra nada, pra nada, Eduardo, pra nada, porque o meu fillo é testigo de que soilo lle dixeron ten que vir connosco pra arranxar un asunto i o teu irmau díxolles que non iba, que il estaba bebendo e que non tiña ningún asunto que arranxar fora de alí i entón iles sacaron as pistolas e xa non falaron máis i o Roxo miróu prós compañeiros e preguntóulles ¿e que xa non hai homes? e iles calaron coma mortos pois outra cousa non se podía facer si non querían morrer todos alí e naquil intre chegou a Sara e díxolles ¿ónde levan ó meu home?, pero non lle contestaron nada, que eu penso que iles iban cocidos, que o Roxo era moito home e tiñan medo de que se lles repuxera. Mandárono subir á camioneta blanca e marcaron con il cara o monte do Sarnadoiro. O demáis xa o sabes ti. Aparecéu morto dun tiro na cabeza. Agora xa pasóu. I é millor calar. Tamén calóu o médico cando lle levaron ó fillo. Sonche cousas da vida e dos homes, que somos lobos unhos prós outros, coma lobos, Eduardo, dígocho eu, coma lobos.

quinta-feira, março 08, 2007

A Morte de Baudrillard non tivo lugar

Mais lamentábelmente, é certa (alomenos, na implicatura física; como sempre nestas ocasións, fican os seus libros). E non deixamos de sentir como tremenda perda e golpe tenebroso que un pensador tan lúcido nos deixe orfos, sumándose á Santa Compaña dos Finados Postestructuralistas-Postmodernos.
Deixamos na súa memoria unha coroa de espellos fumegantes e unhas verbas extraídas do seu artigo 'Pensamento radical'. Máis adiante recibirá maior espazo e reflexión dos que caben nas fórmulas dun obituario.


"A crenza na verdade é parte das formas elementais da vida relixiosa. É unha debilidade do entendemento, do sentido común. Ao mesmo tempo, é o derradeiro bastión dos defensores da moralidade, dos apóstolos da legalidade do real e do racional, segundo os cales o principio da realidade non pode ser cuestionado. Afortunadamente, ninguén, nen sequera os que o ensinan, viven dacordo con este principio, e iso por unha boa razón: ninguén cre de verdade no real. Tampouco cren nas evidencias da vida real. Sería demasiado triste".

Paul Klee - Morte e Lume

domingo, março 04, 2007

Alberich III

1.-GALERIE DES GLACES

[luxoso salón envolto en brétema; apenas visibles molduras, candelabros, estatuas...; no centro da composición, fortemente iluminado por unha luz branca, érguese ALBERICH III, escoltado a dereita e esquerda por sendos espellos barrocos de tamaño desmesurado e dubidoso gusto, nos que se ve reflectido]

ALBERICH III: eu son Alberich TERCEIRO “o das cousas que serán” rei dos Albas Alberich o negro Alberich da noite rei dos nibelungos anano espírito da noite irmán de Mime pai de Hagen maldicente do amor creador do anel ideador do Tarnhelm co que me convertera en serpe e en sapo moro no corazón do solo na catedral da terra no imperio plutónico no meu fogar castigo os meus servos HELF´ ICH EUCH LAHMEN? - o pobo triste de escravos DER NIBLUNGEN NÄCHT´GES HEER - que súa e traballa na escuridade de Nibelheim ¡¡cavade galerías furade tuneis pasadizos mazmorras raspade-lamede na mollada e dura pedra!! por séculos construían a Metrópole subterránea roubáronlle a TERRA NEGRA NAI os seus tesouros que amorearon aos meus pés baixo a tépeda luz das forxas as máquinas da Metrópole subterránea forxaban flores de ferro armas de morte a espada Tyrfing o anel Draupnir o colar Brisingamen LIBRE CORRÍA A RIQUEZA COMO UN RÍO aos meus pés baixo a tépeda luz das forxas as máquinas da Metrópole subterránea dedos torres lanzas que se erguen e feren ás bóvedas soterradas sen luz onde o nocturno tropel dos Nibelungos raza escrava se multiplica como moscas danme escravos fillos de escravos netos de escravos toda a raza que para min súa e traballa na escuridade de Nibelheim...
Voltan outra vez máis como mulas de carga asfixiándose baixo o peso das xoias do ouro da prata amorean DORT ZU HAUF /SCHICHTET DEN HORT! mais desta vez será distinto xa que estou farto do corazón do solo da catedral de terra do imperio plutónico do meu fogar e ata do castigo aos meus servos érgome e canto sobre min mesmo:

OS QUE DURMIMOS
SOBRE LEITOS DE MARFÍN,
RECOSTÁMONOS EN DIVÁNS
COMEMOS CARNEIROS DO RABAÑO
E CUXOS DO ESTABLO
OS QUE CANTAMOS A BERROS
AO SON DA ARPA
E NOS INVENTAMOS, COMO DAVID
INSTRUMENTOS DE MÚSICA;
OS QUE BEBEMOS O VIÑO EN ÁNFORAS
E NOS UNXIMOS CO PERFUME MÁIS FINO,
POR ISO AGORA IREMOS DESTERRADOS
Á CABEZA DOS CAUTIVOS
E CESARÁ O XÚBILO DOS SIBARITAS

érgome a toda présa e antes de que os servos poidan reaccionar escapo a correr túnel arriba na ardente escuridade greto os meus pés descalzos coas rochas afiadas coma coitelos o sangue flúe docemente sobre o seixo as micas os esquistos os basaltos vago por horas -o tempo fluía como un río- sen rumbo co eco das voces dos meus escravos diluíndose como unha música de fondo cada vez máis lonxana atopo unha fenda unha luz cegadora e ferinte como nunca vira igual ascendo repto por ela saio do útero e volto despois de mil anos á superficie da terra e ao pobo dos homes...

[no interludio narrativo o Autor, para relaxarse, plántase por uns minutos diante da televisión -“Worship!” cried the clown, “I´m a T.V. making bandsmen go clockwork”- onde asiste estupefacto a un “western” mexicano lonxanamente reminiscente a “Que viva México” con Bud Spencer, Terence Hill e o actor de “Tuco” en “O Bo, o Feo e o Malo”. Tuco fai desta de “Kakopoulos”, e atado polos outros dous, permítese un excurso lírico sobre a súa ascendencia grega: “o meu avó era grego, como Sófocles, como Platón, como Ulises –e como Ulises, viaxou moito”. A cultura clásica aínda serve, logo, para facer guións. Noutras cadeas tertulianos teatrais recrean os temas “voyeurs” e a “literatura do ouriñal” do teatro e dos novelóns naturalistas. Cavilando despois o Autor na posibilidade de insertar nunha (imposible) representación teatral este pequeno excurso, fago que Alberich III se coloque por riba unha máscara do Autor ou, na súa falla, do teatro clásico, con pitillo nos falsos beizos e copa de whisky na man; un televexo posto en escea pode emitir varias imaxes para que as vaia comentando ao seu gusto]

ALBERICH III-AUTOR: A súa paixón por retornar cos humanos e buscar o verdadeiro amor que só se dá entre libres arricara a Alberich das covas / da escuridade / do reino tenebroso mais aínda tardou un tempo en acostumarse á natureza e aos raios ferintes do sol a nova vida florecía fortaleceuno e fíxoo sentir máis novo máis forte púxose por meta a Cidade da Pedra e cara alí encamiñou os seus pasos entrando nela como un Conquistador que retorna mais que o único tesouro que trae de volta das súas viaxes é el mesmo nela viviu aprendeu sorprendeuse creu e loitou por causas que cría nobres namorouse quereu e non foi querido perdeu ilusións / esperanzas ardeu e consumiuse no Lume Amargo das cinzas sempre amargas sairía un novo Alberich O ICH TROPF! ICH TRÄUMENDER THOR! WIE DUMM TRAUT´ICH DEM DIEBISCHEN TRUG! FURCHTBARE RACHE RÄCHE DEN FEHL! (quítase a máscara de Autor) voltei para o meu piso xa non contemplaba os bicos obscenos que lanzaban as lampreas dende as súas gaiolas da Rúa da Tristeza deixei de buscar ás doncelas do Rhin deixei a facultade mediocre que só salvaban as ringleiras de libros abandonados que ninguén le pero entre as que é agradable pasear refuxieime no piso Napoleón engulía reinos e testas coroadas HEGEL PERCORRÍA AS RÚAS DA CIDADE ARDENTE E SAQUEADA COA FENOMENOLOXÍA DO ESPÍRITO NOS PETOS MENUDOS PETOS DEBÍAN SER eu traguei libros e mais libros e con eles erguinme unha outa fortaleza un castelo impenetrable de verbas e pensamentos as obras acugulábanse en almeas troneiras dinteis elevadas lanzas foxos pontes levadizas e sobre a entrada dous dísticos gravados a lume:
“SÓ AQUEL QUE DESPREZA A FELICIDADE CHEGA AO COÑECEMENTO”
e
“SENTIMENTO NO INTRE DUN ESTADO SEMELLANTE Á MORTE: TÓDOLOS HOMES SON DIGNOS DE AMOR. AO ESPERTAR, SENTES A AMARGURA DO MUNDO; NELA ESTÁ TODA A TÚA CULPA IRREDENTA; A TÚA POESÍA É UNHA EXPIACIÓN IMPERFECTA”
lambía Alberich as feridas do seu corazón doído e lume sobre terra pechouse en sí mesmo O INFERNO SON OS DEMAIS voltouse escéptico e amargado con tódalas causas e grandes principios só usaba do seu saber para humillar os que estaban por baixo escondendo a Gran Renuncia detrás dunha nova bandeira “¡VIVA LONGOS ANOS / A POSMODERNIDADE!” e así foi como renunciou ao amor:
“SO VERFLUCH´ICH DIE LIEBE ”

quinta-feira, março 01, 2007

Traballos de Amor perdidos

'I Get a Kick Out of You' é unha canción bastante famosa de Cole Porter, que aparece por primeira vez no musical Anything goes (1934). Moitas veces versionada, unha das clásicas é esta de Frank Sinatra, cortesía do Youtube, que tedes en ligazón ao final.
O que estaba a buscar en realidade é a versión cómica que fixo dela Timothy Spall (no papel de D. Adriano de Armado) na adaptación cinematográfica de 'Traballos de Amor Perdidos', de Kenneth Branagh, pero non houbo tanta sorte. A translatio de Shakespeare ao formato do musical romántico de Hollywood pareceume unha idea excelente (creo que o director a repite ata certo punto na pastoral xaponesa do ano pasado en que transmuta 'As you like it' que aínda non tiven posibilidade de ver). A acción transladábase á Europa do ano 39, mesturando cancións do Broadway dos anos 30 e montaxes estilo noticiario.
Quizaves algúns actores non daban a talla, e os bailes e cancións soaban algo a falsete. En calquera caso, a película foi un desastre absoluto en taquilla...
...e a falta do video en cuestión, que tanto me presta polo seu tratamento tan autoirónico da convención amorosa (xa Maiakovski, romántico ferido ate as cachas, sentía a imposibilidade de non caer na cursilería coas formas manidas de abrir o seu corazón aos demais), déixovos polo momento con Sinatra rasgando as súas cordas vocais, eu mesmo cantándoa dende as patas para a miña Amada Inmortal. Un exercicio sinceiro de paixón sentimental e autodeprecación aos que son tan dado, como ben saben os que me coñecen...
Que vos preste!